Humna marsariitii telekoomii dhiiga neetworkii telekoomii ta’ee kan ilaalamu yoo ta’u, baatiriin ammoo akka kuufama dhiigaa isaatti kan ilaalamu yoo ta’u, kunis hojii neetworkichaa haala gaariin akka hojjetu taasisa. Haa ta'u malee, suphaa baatirii yeroo hunda gama qormaata ture. Oomishtoonni bittaa giddugaleessaa booda gatii itti fufiinsaan gadi buusuun isaanii qulqullinni baatirii haalaan gadi bu’eera. Waggaa waggaan sirni humna telekoomii %70 ol kan ta’u dhimma baatiriitiin kan walqabatu yoo ta’u, kunis suphaa baatirii hojjettoota suphaa mataa dhukkubbii akka ta’u taasisa. Barreeffamni kun sababoota ijoo baatirii kufaatii, kanneen biroof akka wabii faayidaa qabuutti tajaajiluu danda’u xiinxala kan dhiyeessudha.
1. Meeshaalee Humna Bakka Jiran Haala Waliigalaa
Meeshaaleen humnaa bakka sanatti argaman kun yuunitii UPS 40kVA lama kan maqaa idil-addunyaa beekamaa ta’e irraa kan of keessaa qabudha. Baatiriiwwan kun bara 2016. Odeeffannoo bal'aan armaan gaditti:
Odeeffannoo UPS |
Odeeffannoo Baatirii |
Maqaa fi Moodeela: Maqaa Idil-addunyaa UPS UL33 |
Maqaa fi Moodeela: 12V 100Ah |
Qindaa’ina: 40 kVA, yuunitii 2 sirna walfakkaatu keessatti, tokkoon tokkoon isaanii fe’umsa tilmaamaan kW 5 qabu |
Baay’ina baatirii: garee tokkoof seelii 30, garee 2, walumaa galatti seelii 60 |
Guyyaa Hojiirra Oolmaa: 2006 (tajaajila waggaa 10) |
Guyyaa Hojiirra Oolmaa: 2016 (tajaajila waggaa 5) |
June 6th, oomishtoonni UPS suphaa idilee raawwachuun, AC fi DC capacitors (tajaajila waggaa 5) fi fans bakka buuseera. Yeroo qorannoo gadi lakkifamuu baatirii (daqiiqaa 20) gahumsi baatirii gadi lakkifamuu isaa gadhee ta'uun isaa argameera. Kaarentiin gadi lakkifamuu 16A yoo ta’u, daqiiqaa 10 booda erga gadi lakkifamee booda voolteejiin seelii hedduu gara 11.6Vtti gadi bu’e, garuu baatirii olka’uun hin mul’anne.
Gareen baatirii UPS lamaan yeroo sakatta'iinsaatti dhimma bulging akka qaban argameera. Maltimeetira fayyadamuun, voolteejii riiplii chaarjii baatirii (kan safarame haala AC fayyadamuun) kan hanga 7V (istaandaardii suphaa baay'ee caalu) safaraniiru. Sababa kanaan jalqaba irratti DC filter capacitors injinaroota oomishtoota UPS bakka bu'an dogoggora qabaachuu isaanii shakkuun, ripple voltage garmalee DC bus UPS irratti uumuun baatiriin akka olka'u taasiseera.
2. Haala Kufaatii Bakka Jiru
Gareen Inistiitiyuutii Qorannoo Jul 22, waajjira damee tokkotti sakattaʼiinsa nageenyaa geggeesse. Baatiriiwwan sirnoota UPS gamoo tokkoo gamoo 5ffaa irratti argaman akka malee akka olka'an hubataniiru. Yoo humni ibsaa giiridii irraa addaan cite baatiriiwwan sirnaan bahuu dhabuun balaa geessisuu danda'u jedhamee sodaatamaa ture. Kanarraa kan ka’e, hojjettoonni suphaa damee sanaa injinaroota oomishtootaa qunnamuudhaan, itti aanutti waaree booda qaamolee sadan waliin bakka sanatti qorannoo fi rakkoo furuu waliin akka qopheessan battalumatti yaada dhiyeessan.
Bulging Baatirii 12V
July 23 waaree booda qaamoleen sadan bakka sana gahan. Yeroo sakatta’aman yuunitiin UPS lamaan isaanii akka idileetti hojjechaa kan jiran yoo ta’u, baatiriiwwaniif voolteejiin lola’aa tilmaamaan 404V (parameetaroota saagamaniin kan walsimu). Injiinarroonni oomishtootaa maltimeetira Fluke 287C (sirrummaa olaanaa) fayyadamuun voolteejii riiplii chaarjii baatirii safaraniiru, kunis tilmaamaan 0.439V ture. Meetirri kilaampii Fluke 376 (sirrummaa gadi aanaa) naannoo 0.4V safarame. Bu’aan meeshaalee lamaan irraa argame walfakkaataa kan ture yoo ta’u, meeshaa sanaaf daangaa voolteejii riiplii idilee (akka waliigalaatti voolteejii baasii %1 gadi) keessa kan kufe ture. Kunis kapaasitaroonni DC bakka bu’an kan walsimuu fi akka idileetti kan hojjetan ta’uu agarsiise. Kanaafuu, yaadni kanaan dura shakkamaa ture bakka bu’iinsi kapaasitara garmalee voolteejii riiplii fiduu fi baatiriin akka ol ka’u taasiseera.
Maltimeetira: 0.439V
Meetira kilaampii: tilmaamaan 0.4V
Galmee seenaa sirna UPS gamaaggamni taasifame akka agarsiisutti, June 6, yuunitiin UPS lamaan qorannoo baatirii daqiiqaa 15f baatirii gadi lakkisuu raawwataniiru. Erga jijjiirraa humnaa guddicha deebisee booda, daqiiqaa 6f walqixa chaarjii gochuun kan raawwatame yoo ta’u, itti aansuunis injinaroota oomishtootaatiin daqiiqaa 14f baatirii baatirii gadi lakkisuu raawwatameera. Qormaata booda sirni UPS ofumaan chaarjii wal qixa sa'aatii 12 walitti aansuun afur kan jalqabe yoo ta'u, marsaan tokkoon tokkoon isaa daqiiqaa 1 gidduutti addaan baafamee, June 9 ganama sa'aatii 5:32tti xumurame.Ergasii baatiriiwwan haala chaarjii lola'aa keessa turan.
Sajoo baatirii UPS jalqabaa caalaatti qorachuun kanneen armaan gadii mul’ateera:
Umuriin baatirii ji'a 48 (waggaa 4) ta'ee kan murtaa'e yoo ta'u, umriin dhugaa baatirii 12V waggaa 5 ta'uu qaba.
Chaarjiin walqixa ta'e gara 'dandeessifame.'tti saagame.
Daangaan ammee chaarjii 10A irratti kaa'ame.
Gara chaarjii walqixaatti jijjiiruuf kan kakaasu gara 1Atti saagame (sirnichi ofumaan gara chaarjii walqixaatti ni jijjiira yoo kaarentiin chaarjii lola’aa 1A caale, gatii durtii moodeela kanaaf 0.03C10~0.05C10 ta’us, jechuunis chaarjiin walqixa ta’e kan kakaasu yeroo kaarentiin chaarjii lola’aa 3-5A ga’udha. Haa ta’u malee, sababa hin beekamneen, suphaa oomishtootaa hojjettoonni kana gara 0.01C10tti sirreessanii turan, jechuunis yeroo kaarentiin chaarjii lola’aa 1A ga’u chaarjiin walqixa ta’e ni ka’a).
Yeroon eegumsa chaarjii walqixa ta'e daqiiqaa 720tti saagame (chaarjiin walqixa ta'e sa'aatii 12 booda ofumaan ni dhaabata).
3. Xiinxala Sababoota Kufaatii
Haalota armaan olii irratti hundaa’uun adeemsa kufaatii akka armaan gadiitti xiinxaluun ni danda’ama:
Gareen baatirii lamaan sirna UPS kanaa waggoota 4f fayyadamaa kan turan yoo ta’u (umriin tajaajila baatirii 12V waggaa 5 dha), dandeettiin baatirii baay’ee hir’ateera. Haa ta'u malee, osoo hin kufin dura, bifti alaa baatirichaa idilee ture, mallattoon olka'iinsaa hin mul'anne. Gamaaggamni dabalataa galmee seenaa UPS Guraandhala 30, 2019 (galmeewwan guyyaa kanaan duraa qulqullaa’aniiru) hanga June 6, 2020tti, sirni UPS chaarjii walqixa ta’e 12 raawwachuu isaa kan agarsiisu yoo ta’u, yeroon dheeraan daqiiqaa 15 kan hin caalle ta’uu isaati. Kunis yeroon chaarjii walqixa ta’e kan sirna UPS keessatti suphaa dura kaa’ame gabaabaa akka ture, daqiiqaa 15 qofa akka ture kan agarsiisu yoo ta’u, sirni UPS yeroo gabaabaaf chaarjii walqixa ta’e chaarjii gochuun isaa baatiriiwwan akka olka’an hin taasisu.
Erga suphaa fi bakka bu’iinsa kapaasitara booda sirni UPS deebi’ee jalqabame. Loojikiin to'annoo baatirichi akka haaraa walitti hidhameetti adda baasee waan tureef, daqiiqaa 6f chaarjii walqixa ta'e jalqabee gara chaarjii float tti jijjiirame. Haa ta'u malee, qorannoo gadi lakkifamuu daqiiqaa 14 booda, sirni UPS ofumaan baatirii guutummaatti chaarjii gochuuf walqixa chaarjii jalqabe. Baatiriiwwan waggoota 4f itti fayyadamaa turan irraa kan ka’e dandeettiin chaarjii keessoo isaanii qabachuu isaanii hammaatee ture, kunis kaarentiin chaarjii lola’aa 1A akka caalu taasiseera, kunis ulaagaa chaarjii 1A walqixa ta’e kan sirna UPS keessatti kaa’ame kakaase (gatiin durtii moodeela kanaaf kaarentii chaarjii lola’aa 3~5A ta’ee chaarjii walqixa ta’e kakaasuuf, garuu sababa tokkoon, hojjettoonni suphaa kana gara 1Atti fooyyessanii turan). Kunis sirni UPS irra deddeebiin chaarjii walqixa ta’e hanga sarkiyuutiin banaa baatirii keessoo dhumarratti dhaabutti akka jalqabu taasiseera (Ta’uu baannaan sirni UPS irra deddeebi’ee chaarjii walqixa ta’e itti fufa ture, kunis gareen baatirii ibidda akka qabatu gochuu danda’a ture). Yeroo kana keessatti baatiriiwwan sa’aatii 48 keessatti marsaa walqixxummaa walitti fufiinsa qabu afur keessa darbaniiru (marsaan tokkoon tokkoon isaanii sa’aatii 12 keessatti daqiiqaa 1 qofaaf dhaabbachuun wal qixa chaarjii deebi’anii jalqabuu isaanii dura). Yeroo dheeraaf wal qixa akkasii erga chaarjii godhanii booda, baatiriiwwan sun dhuma irratti bulging kan jalqaban siʼa taʼu, valvewwan qilleensa baasan illee ni bocaman.
4. Goolaba
Tajaajila ilaalchaa fi xiinxala armaan olitti ibsame irratti hundaa’uun sababoonni kufaatii baatirii sirna UPS kana keessatti mul’atan kanneen armaan gadiiti.
Sababni kallatti kan ta’e, sirna UPS’s charging parameters sirnaan kan hin kaa’amne yoo ta’u, kunis marsaa tokkoon tokkoon isaanii gidduutti daqiiqaa 1 qofa gidduutti sa’aatii 48f chaarjii walqixa ta’e walitti fufiinsaan akka ta’u taasiseera. Baatiriiwwan haaraan illee chaarjii walqixa yeroo dheeraa fi cimaa akkasii hin dandamatan turan, kunis haala kana keessatti baatirii bulging akka hin hojjenne taasisa.
Moodeelli sirna UPS dizaayinii jalqabaa kan daangaa hojii qabuudha. Moodeelli UPS durii kun (waggaa 20 dura kan qophaa'e) qindaa'ina ' yeroo eegumsa gidduu chaarjii walqixaa' hin qabu ture (maqaawwan biroo akkaataa idileetti gidduu kana gara guyyaa 7tti saagu), kunis marsaa chaarjii walqixxaa'e dachaa walitti fufiinsa qabu fida.
Gahumsi baatiriiwwanii sababa umurii (tajaajila waggaa 4) irraa kan ka'e gadi bu'ee ture, dandeettiin baatirii gadi lakkisuu hir'achuu fi chaarjii qabachuun isaanii gaarii hin taane ture. June 6 dura, ulaagaan ammee jijjiirraa chaarjii walqixa ta’e gara-float-chaarjii sababa malee gadi aanaa ta’ee kaa’amee ture (baatiriiwwan 100Ah tiif 1A qofa). Gatiin durtii sirna UPS 3~5A dha, ta'us hojjettoonni suphaa haala hin ibsamneen gara 1Atti fooyyessaniiru.
Sirni UPS waggoota 14f hojiirra kan ture yoo ta'u, umriin hojii irraa ari'uu isaa baay'ee ol waan ta'eef dogoggorri safartuu akka hin oolle taasiseera. Dogoggoroonni kunniin sababa adda baasuu kaarentii sirrii hin taaneef sirnichi irra deddeebiin chaarjii walqixa ta’e akka jalqabu taasiseera ta’uu danda’a.
Akka carraa ta’ee, sarkiyuutiin banaa seelii baatirii tokko keessatti argamu sirni UPS marsaa chaarjii walqixa ta’e irra deddeebi’amee chaarjii walqixa ta’e afraffaan booda akka itti hin fufne dhorkeera, kanaanis carraa baatiriiwwan ibidda qabachuu danda’an hambiseera.
5. Tarkaanfiiwwan Sirreeffama Kufaatii
Tarkaanfiiwwan sirreeffamaa gama lama of keessatti qabatu:
Tokkoffaa, yeroodhaaf parameetaroota chaarjii baatirii UPS fooyyessaa:
Sirna UPS keessatti qindaa'ina chaarjii walqixa ta'e hanqisi.
Chaarjii float irraa gara chaarjii walqixa ta'etti gara 3Atti jijjiiruuf kaarentii trigger sirreessaa (3A ammallee hamma tokko gadi aanaa ta'us, sababiin isaas xiqqaan durtii 3A waan ta'eef, garuu duraan gara 1Atti saagamee ture).
Yeroo eegumsa chaarjii walqixa ta'e gara sa'aatii 1tti sirreessaa (duraan sa'aatii 12tti saagame).
Lammaffaa, waajjirri damee gareewwan baatirii lamaan baatirii duukaa buuseen bakka buuse, baatiriiwwan duukaa taʼan garuu dandeettii Ah 50 qofa waan qabaniif, yeroodhaaf yeroodhaaf balaa tasaa qofaaf oolu dandaʼu. Fuulduratti fe’umsa sirna UPS irraa gara maddoota humnaa birootti dabarsuudhaaf karoorri jira, dhimma nageenya dhiyeessii humnaa gadi fageenyaan furuuf.
Opereetarichi waggaatti tajaajila suphaa sirna UPS irratti maallaqa guddaa kan baasu yoo ta’u, ta’us dagannoo fi of eeggannoo dhabuu hojjettoota suphaa irraa kan ka’e dogoggoraan gatiiwwan durtii sirna UPS illee fooyyessaniiru, kunis dhuguma waan hin amannedha. Oomishtoonni UPS suphaa oomisha isaanii akka ciminaatti akka fudhatanii fi gara fuulduraatti dogoggora bu’uuraa akkasii akka hin raawwanne, qulqullina tajaajila suphaa isaanii akka fooyyessuu ni gorfama. Gama biraatiin, opereteraan tajaajila suphaa booda oomishtoonni UPS kennaniif xiyyeeffannoo guddaa kennuudhaan sirna madaallii hojii sirna UPS nageenya qabuu fi amanamaa ta’e itti fufiinsaan fooyyessuuf akka diriirsu yaadameera.
