अबाधितविद्युत्प्रदायस्य (UPS) क्षेत्रे एतेषां महत्त्वपूर्णप्रणालीनां विश्वसनीयतां दीर्घायुषः च सुनिश्चित्य यूपीएसविफलतां जनयन्ति ये कारकाः तेषां अवगमनं सर्वोपरि भवति
UPS-प्रणाल्यां सामान्यतया अनेकाः प्रमुखघटकाः सन्ति ये एकत्र कार्यं कृत्वा निर्बाधशक्तिं प्रदातुं शक्नुवन्ति:
· रेक्टिफायरः : इनपुट् स्रोतः एसी शक्तिं DC शक्तिं परिवर्तयति, यस्य उपयोगः बैटरी चार्जं कर्तुं इन्वर्टरं प्रति शक्तिं आपूर्तिं कर्तुं च भवति ।
· बैटरी : बैटरी, फ्लाईव्हील, अथवा सुपरकैपेसिटर इत्येतयोः माध्यमेन विद्युत् ऊर्जां संग्रहयति यत् निर्बाधं शक्तिं प्रदाति ।
· इन्वर्टरः : डीसी-शक्तिं एसी-शक्तौ परिवर्तयति, सम्बद्धेषु उपकरणेषु विद्युत्-प्रवाहं निरन्तरं निर्वाहयति ।
· Static Bypass: विफलतायाः अथवा अनुरक्षणस्य सन्दर्भे UPS इत्यस्य सामान्यसञ्चालनं बाईपासं कर्तुं शक्नोति।
कस्यापि यूपीएस-प्रणाल्याः हृदयं तस्याः बैटरीषु निहितं भवति; ते एव जीवनरेखाः सन्ति या विद्युत्विच्छेदस्य समये निरन्तरताम् सुनिश्चितं करोति। परन्तु एते महत्त्वपूर्णघटकाः अपि विफलतायाः सर्वाधिकं दुर्बलाः भवन्ति यदि तेषां सम्यक् परिपालनं वा निरीक्षणं वा न भवति । यूपीएस-प्रणाल्याः विफलतायाः पृष्ठतः केचन प्रचलिताः कारणानि अन्वेषयामः :
· दुर्बलं अनुरक्षणम् : बैटरीषु इष्टतमरूपेण कार्यं कर्तुं नियमितरूपेण जाँचः, अनुरक्षणं च आवश्यकम् । एतस्य उपेक्षया वल्केनाइजेशनं भवितुम् अर्हति, यत्र बैटरी-प्लेट्-मध्ये सीस-सल्फेट्-स्फटिकाः सञ्चिताः भवन्ति, येन कार्यक्षमतायाः बाधा भवति ।
· पर्यावरणीयकारकाः : यूपीएस-प्रणाल्याः संचालने परिवेशस्य तापमानस्य महत्त्वपूर्णा भूमिका भवति । अत्यधिकं तापमानं भवति चेत् UPS-प्रणाल्याः अतितापनं भवति तथा च उपकरणस्य अवकाशः भवति तथा च अग्नि-आदि-सुरक्षा-खतराः अपि उत्पद्यन्ते, यदा तु अत्यधिकं न्यूनं बैटरी-जीवनं कार्यक्षमतां च प्रभावितं कर्तुं शक्नोति
· अतिचार्जिंग/अंडरचार्जिंग : उभय परिदृश्यं हानिकारकम् अस्ति। अतिचार्जिंग् इत्यस्य कारणेन विद्युत् विलेयकस्य जलस्य विद्युत् विपाकः भवति, येन गैसः उत्पद्यते, बैटरी च उदग्रतां जनयति, यदा तु न्यूनचार्जिंग् इत्यस्य परिणामः वल्केनाइजेशनं भवति
· संधारित्रस्य विफलता : वोल्टेजस्य उतार-चढावस्य सुचारुीकरणाय तथा च UPS तः स्थिरं उत्पादनं सुनिश्चित्य संधारित्रं अत्यावश्यकम् अस्ति । यदि ते असफलाः भवन्ति तर्हि ते यूपीएस-प्रणाल्याः कार्यक्षमतां बाधितुं शक्नुवन्ति । बैटरी इव संधारित्राणि अपि कालान्तरे अवनतिं कुर्वन्ति, सामान्यतया ७-१० वर्षाणि यावत् आयुः भवन्ति ।
एतासां आव्हानानां विरुद्धं युद्धं कर्तुं यूपीएस-व्यवस्थायाः आयुः-विस्तारं कर्तुं च संस्थाभिः :
· नियमितरूपेण अनुरक्षणपरीक्षाः : समस्यायाः प्रारम्भिकचिह्नानि ग्रहीतुं स्वस्य UPS प्रणालीनां बैटरीणां च नियमितनिरीक्षणस्य अनुरक्षणस्य च समयनिर्धारणं कुर्वन्तु।
· पर्यावरणनियन्त्रणम् : सुनिश्चितं कुर्वन्तु यत् भवतः UPS बैटरी-स्वास्थ्यस्य अनुकूलं नियन्त्रित-तापमानं आर्द्रता-स्तरं च युक्ते वातावरणे स्थापितं भवति।
· कर्मचारिणः शिक्षिताः : यूपीएस-प्रणालीनां समुचित-रक्षण-विधिषु तथा बैटरी-जीवनं प्रभावितं कुर्वन्तः कारक-विषये जागरूकतां च कर्मचारिणः प्रशिक्षयन्तु।
उपरि एतानि कार्याणि आलिंगयन् अप्रत्याशितविद्युत्विघटनात् महत्त्वपूर्णकार्यक्रमानाम् रक्षणं कर्तुं शक्नोति। परन्तु हस्तगतं, नियमितं अनुरक्षणं, निरीक्षणं च न केवलं समयग्राहकं श्रमप्रधानं च अपितु सम्भाव्यदोषाः अपि भवन्ति । उन्नतप्रौद्योगिकीनां स्वीकरणं अनुशंसितं यथा... DFUN BMS Solution for online real-time monitoring, तथा उद्यमाः विनाशकारी ups विफलतायाः अनुभवस्य जोखिमं महत्त्वपूर्णतया न्यूनीकर्तुं शक्नुवन्ति।
