Esi ŋusẽ yeyewo va le dzidzim ɖe edzi la, ehiã be woazã mɔ̃ siwo léa ŋku ɖe batri ŋu nyuie eye woate ŋu aka ɖe wo dzi wu tsã. Le nyati sia me la, míadzro viɖe siwo le eme la me batriwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo tsɔtsɔ wɔ ɖeka kple ŋusẽ yeyewo dzɔtsoƒewo eye woaku nu me tsitotsito le kuxiwo kple nusiwo ŋu woabu siwo dona tso ƒoƒo ɖekae sia me ŋu. Ne asitsalawo kple ame ɖekaɖekawo se viɖe siwo le eme kple mɔxenu siwo ate ŋu ado mo ɖa gɔme la, woate ŋu awɔ nyametsotso siwo ŋu wonya nu tsoe ne wole ɖoɖo siawo zãm. Eɖanye ŋusẽ yeyewo nana dɔwɔƒe, ŋusẽdzraɖoƒe, alo ame ɖekaɖeka si le didim be yeawɔ ŋusẽ yeyewo ƒe ŋusẽ ŋudɔ o, nyati sia ana gɔmesese veviwo le alesi woawɔ batri ƒe ŋkuléleɖenuŋu ƒe ɖoɖowo ƒe ɖekawɔwɔ nyuie wu be wòawɔ dɔ nyuie wu eye wòawɔ dɔ nyuie wu ŋu.
Batrikiwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo tsɔtsɔ wɔ ɖeka kple ŋusẽ yeyewo dzɔtsoƒewo naa viɖe geɖe le ŋusẽzazã nyuie kple esi li tegbee ŋu. Batrikiwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo wɔa akpa vevi aɖe le egbɔkpɔkpɔ be batriwo wɔa dɔ nyuie wu eye woƒe agbenɔƒe didi, vevietɔ le ŋusẽ yeyewo zazã me. To ŋkuléle ɖe batriwo ƒe lãmesẽ kple nɔnɔme ŋu ɣesiaɣi me la, ɖoɖo siawo wɔnɛ be woate ŋu alé be na wo do ŋgɔ, wodzraa ŋusẽ ɖo nyuie, eye woƒe dɔwɔwɔ bliboa nyona ɖe edzi.
Viɖe vevi siwo le... batriwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo tsɔtsɔ wɔ ɖeka kple ŋusẽ yeyewo dzɔtsoƒewo nye dedienɔnɔ si dzi ɖe edzi. Batri ƒe gbagbã ate ŋu ahe afɔku ƒe nɔnɔmewo abe dzo alo wowó ene vɛ. To ŋkuléle ɖe nu veviwo abe dzoxɔxɔ, elektrikŋusẽ, kple elektrikŋusẽ ŋu ɣesiaɣi me la, batri ƒe ŋkuléleɖenuŋu ƒe ɖoɖowo ate ŋu ade dzesi nya siwo ate ŋu ado mo ɖa eye woaxlɔ̃ nu dɔwɔlawo le ɣeyiɣi ŋutɔŋutɔ me, si ana woate ŋu ade nu nyaa me le ɣeyiɣi nyuitɔ dzi eye woaɖe dedienɔnɔ ƒe afɔkuwo dzi akpɔtɔ.
Gawu la, batri ƒe ŋkuléleɖenuŋu ƒe mɔ̃wo ƒe ɖekawɔwɔ kpena ɖe batri ƒe dɔwɔwɔ nyuie wu eye wòdidia woƒe agbenɔƒe ɖe edzi. Nuɖoanyi siawo naa gɔmesese veviwo le batriwo ƒe dzoxɔxɔ, woƒe lãmesẽ ƒe nɔnɔme, kple woƒe agbenɔƒe ƒe nɔnɔme ŋu. To ŋkuléle ɖe nɔnɔme siawo ŋu nyuie me la, dɔwɔlawo ate ŋu awɔ afɔɖeɖe siwo axe mɔ ɖe beléle na wo nu, abe alesi woada asɔ le charge kple discharge, dzoxɔxɔ dzi kpɔkpɔ, kple dzesidede lãmenugbagbevi siwo gblẽ ene. Menye ɖeko mɔnu sia si wowɔna do ŋgɔ la naa batriwo wɔa dɔ nyuie wu ko o, ke enaa wonɔa agbe didi hã, si ɖea ga si wozãna ɖe wo ɖɔliɖɔli ŋu dzi kpɔtɔna eye wòɖea ŋusẽ si wògblẽna le nutome ŋu dzi kpɔtɔna.
Le ŋusẽ yeyewo ƒe ɖoɖowo me la, batriwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo hã kpena ɖe ŋusẽzazã kple wo zazã nyuie wu ŋu. To ŋkuléle ɖe batri ƒe nɔnɔme kple dɔwɔwɔ ŋu atraɖii me la, ɖoɖo siawo wɔnɛ be woate ŋu azã ŋusẽ nyuie ahadzrae ɖo. Wokpena ɖe ame ŋu wòdea dzesi ŋusẽzazã ƒe ɖoɖowo kple nɔnɔme siwo le edzi yim, si wɔnɛ be dɔwɔlawo te ŋu trɔa asi le charge kple tsiɖeɖe ƒe ɖoɖowo ŋu wòsɔna ɖe enu. Esia wɔnɛ be wodzraa ŋusẽ ɖo hewɔa eŋudɔ nyuie wu, si ɖea gbegblẽ dzi kpɔtɔna eye wozãa ŋusẽ yeyewo tsoƒe geɖe wu.
Viɖe bubu si le batriwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo tsɔtsɔ wɔ ɖeka kple ŋusẽ yeyewo dzɔtsoƒewo ŋue nye ɖoɖoa ƒe kakaɖedzi si dzi ɖe edzi. Kpɔkpɔmɔnu siawo naa nyatakaka siwo ku ɖe batri ƒe lãmesẽ kple dɔwɔwɔ ŋu le ɣeyiɣi ŋutɔŋutɔ me, si wɔnɛ be dɔwɔlawo te ŋu dea dzesi kuxi siwo ate ŋu ado mo ɖa ahakpɔ wo gbɔ hafi wova doa gã ɖe edzi va zua ɖoɖoa ƒe kpododonu. To mɔxexe ɖe batri ƒe gbagbã si womele mɔ kpɔm na o nu la, dɔwɔlawo ate ŋu akpɔ egbɔ be elektrikŋusẽ nado tso eme madzudzɔmadzudzɔe, vevietɔ le dɔ vevi siwo me elektrikŋusẽ ƒe dɔwɔwɔ ate ŋu ahe emetsonu sesẽwo vɛ le.
Ðekawɔwɔ nye asitsatsa ƒe dɔwɔna ɖesiaɖe ƒe akpa vevi aɖe, gake etsɔa kuxiwo kple nusiwo ŋu woabu ƒe akpa si sɔ vɛ. Kuxi mawo dometɔ ɖekae nye alesi wòhiã be woatsɔ ɖoɖo kple dɔwɔwɔ vovovowo awɔ ɖekae le mɔ si me kuxi aɖeke mele o nu be woakpɔ egbɔ be dɔwɔwɔ le edzi yim nyuie eye wòawɔ dɔ nyuie. Afi siae Battery Monitoring System (BMS) wɔa akpa vevi aɖe le.
BMS nye dɔwɔnu deŋgɔ aɖe si léa ŋku ɖe lead-acid batri siwo wozãna le dɔ vovovowo me ƒe dɔwɔwɔ ŋu hekpɔa wo dzi. Enaa batri ƒe lãmesẽ nyuitɔ kple enɔa agbe didi, si wɔnɛ be afɔku si le kpododonu si womele mɔ kpɔm na o me dzi ɖena kpɔtɔna. Gake BMS tsɔtsɔ de ɖoɖo si li xoxo me bia be woawɔ ɖoɖo nyuie ahabu eŋu.
Nu vevi siwo ŋu woabu ne wole BMS ƒo ƒu ɖekae dometɔ ɖekae nye be wòawɔ ɖeka. Ele be BMS la nawɔ ɖeka kple xɔtuɖoɖowo kple ɖoɖo siwo li fifia be woakpɔ egbɔ be wowɔ ɖeka le mɔ si me kuxi aɖeke mele o nu. Esia lɔ wɔwɔ ɖeka kple ŋkuléleɖenuŋu ƒe kɔmpiutadziɖoɖowo, kadodomɔnu, kple kɔmpiutadziɖoɖowo ƒe ƒomedodowo ɖe eme. Ne womewɔ ɖeka o la, ƒoƒo ɖekae ƒe ɖoɖoa ate ŋu asesẽ eye wòaxɔ ɣeyiɣi geɖe, si ana woahe ɖe megbe eye ɖoɖoa nado kpo nu.
Kuxi bubue nye alesi ɖekawɔwɔ ƒe ɖoɖoa ŋutɔ sesẽe. BMS ƒe ƒoƒo ɖekae bia be woatsɔ akpa vovovowo, abe sensor, data loggers, kple control units, aƒo ƒu kple ɖoɖo si li fifia. Esia bia be woanya nu tso ɖoɖoa ƒe nudidi tɔxɛwo ŋu ahanya nu tso wo ŋu. Ele vevie be woase ɖoɖoa ƒe xɔtuɖaŋu gɔme nyuie kple tɔtrɔ siwo hiã be woawɔ be woakpɔ egbɔ be wowɔ ɖeka dzidzedzetɔe.
Gawu la, BMS ƒe ƒoƒo ɖekae bia be woabu nyatakakawo dzikpɔkpɔ ƒe akpaa ŋu nyuie. BMS wɔa nyatakaka gbogbo aɖewo siwo ku ɖe batri ƒe dɔwɔwɔ, eƒe lãmesẽ, kple eŋudɔwɔwɔ ŋu. Ele be woakpɔ nyatakaka siawo dzi nyuie ahadzro wo me be woakpɔ gɔmesese siwo ŋu gɔmesese le. Ðekawɔwɔ kple nyatakakawo dzikpɔkpɔ ƒe ɖoɖowo kple numekuku dɔwɔnuwo le vevie ŋutɔ be woawɔ nyatakaka siwo BMS wɔ la ŋudɔ nyuie wu.
Mlɔeba la, ele vevie be woabu ɖoɖo si wowɔ ɖekae ƒe lolome ŋu. Ne asitsahabɔbɔwo le dzidzim ɖe edzi hele ŋgɔ yim la, batri siwo léa ŋku ɖe batri ŋu ƒe didi ate ŋu adzi ɖe edzi. Ele be ɖoɖo si wowɔ ɖekae la nate ŋu awɔ ɖe kekeɖenudɔ si ava va le etsɔme dzi eye wòadzi ɖe edzi be wòakpɔ asitsaha la ƒe nuhiahiã siwo le dzidzim ɖe edzi gbɔ. Esia lɔ nusiwo ŋu woabu abe ŋutete si le ame si be wòatsɔ batri geɖe akpe ɖe ŋkuléleɖenuŋu ƒe ɖoɖoa ŋu, nyatakakawo dzikpɔkpɔ ƒe xɔtuɖoɖoa ƒe asitɔtrɔ, kple asitɔtrɔ le nudidi siwo le tɔtrɔm ŋu ɖe eme.
Batriki ƒe ŋkuléleɖenuŋu ƒe ɖoɖowo ƒe ɖekawɔwɔ kple ŋusẽ yeyewo ƒe dzɔtsoƒewo naa viɖe gãwo abe dedienɔnɔ, dɔwɔwɔ nyuie wu, ŋusẽdzraɖoƒe, kple ɖoɖoa ƒe kakaɖedzi ene. Batri ƒe nɔnɔmewo dzi kpɔkpɔ ɣesiaɣi wɔnɛ be dɔwɔlawo te ŋu kpɔa nyawo gbɔ do ŋgɔ eye wowɔa batri ƒe dɔwɔwɔ nyuie wu. Esia le vevie ŋutɔ na ŋusẽ yeyewo zazã geɖe wu. Gake Batriki Dzi Kpɔkpɔ ƒe Ðoɖo aɖe tsɔtsɔ de xɔtuɖaŋu si li fifia me hea kuxiwo kple nusiwo ŋu woabu vɛ. Nusiwo sɔ ɖe wo nɔewo nu, woƒe nyawo ƒe sesẽ, nyatakakawo dzi kpɔkpɔ, kple woƒe lolome dzi ɖeɖe kpɔtɔ nye nu vevi siwo ŋu wòle be woakpɔ nyuie. Kuxi siawo dzi ɖuɖu nana be wowɔa ɖekawɔwɔ ƒe ɖoɖo si me kuxi aɖeke mele o eye wòŋea viɖe siwo tso batriwo dzi kpɔkpɔ ƒe ɖoɖo nyui si ŋu kakaɖedzi le me.