
Afɔku siwo dona tso nyatakakadzraɖoƒe ƒe dzoxɔxɔ si gbɔ eme me gɔmesese le vevie ŋutɔ. Ne nyatakakadzraɖoƒe ƒe dɔwɔnuwo le dɔ wɔm wu dzoxɔxɔ ƒe dzidzenu si wokafu la, menye ɖeko wòzãa ŋusẽ geɖe wu, enaa agbenɔƒe nɔa kpuie, eye le nɔnɔme siwo nu sẽ wu me la, ehea nyatakakadzraɖoƒewo ƒe nutsotso vɛ o.
Xexeame katã ƒe internet wɔa dɔ nyuie le nyatakakadzraɖoƒe gbogbo aɖewo le xexeame godoo, siwo nye míaƒe dijitaal xexeame ƒe megbeƒu ta. Nyatakakadzraɖoƒea ƒe kakaɖedzi kple dɔwɔwɔ si li ke ƒe kakaɖedzi va zu nya vevi aɖe si dzi míate ŋu aŋe aɖaba aƒui o.
Ne elektrikŋusẽ nu tso nyatakakadzraɖoƒe aɖe la, emetsonuwo ate ŋu avɔ̃ɖi ŋutɔ. Menye ɖeko ezãlawo megate ŋu kpɔa dɔwɔna veviwo o, ke ganyawo hã ate ŋu agblẽ nu geɖe. Numekuku aɖe si United States ƒe numekukudɔwɔƒe aɖe wɔ ɖee fia be nyatakakadzraɖoƒe ƒe nutsotso ate ŋu ana woabu ga si ade dɔlar 10,000 le aɖabaƒoƒo ɖeka me.
Le March 3, 2020 dzi la, Microsoft Azure ƒe nyatakakadzraɖoƒe si le United States ƒe ɣedzeƒe la to dɔwɔwɔ me gaƒoƒo ade, si wɔe be asisiwo mete ŋu ge ɖe Azure ƒe alilikpo me dɔwɔnawo me o. Fafamɔ̃a ƒe gbagbã gbɔe wòtso be nutsotso sia tso. Le ƒe 2022 ƒe dzomeŋɔli la, Europa dze ŋgɔ dzoxɔxɔ si nu sẽ ŋutɔ. Google Cloud kple Oracle nyatakakadzraɖoƒe siwo le London siaa do kpo nu le dzoxɔxɔ si nu sẽ ta, si na be ɖoɖoa tsi.
Nusiwo ta nyatakakadzraɖoƒewo doa kpo nu dometɔ ɖekae nye aɖabaŋeŋe ƒu mɔxexe ɖe dzoxɔxɔ si gbɔ eme nu. Dzoxɔxɔ fũ ate ŋu ana IT nado kpo nu le teƒe geɖe, elabena zi geɖe la, dɔwɔnuwo tsina le dzoxɔxɔ si gbɔ eme ta.
Tsɔ kpe ɖe eŋu la, nu vevi ɖeka si dzi woŋea aɖaba ƒuna zi geɖe le nyatakakadzraɖoƒewo ƒe dzoxɔxɔdzikpɔkpɔ me enye lead-acid batri, si wozãna zi geɖe le UPS (Uninterruptible Power Supply) ɖoɖowo me tsɔ kpɔa egbɔ be elektrikŋusẽa yi edzi. Dzoxɔxɔ si sɔ nyuie wu na batri siawo le dɔwɔwɔ me anɔ abe Celsius 25 ene. Enye dadasɔ si me kɔ nyuie; le dzidzenu 5–10 ɖesiaɖe si dzi ɖe edzi wu dzidzenu sia ta la, woate ŋu aɖe batri si me lead-acid anɔ ƒe agbenɔƒe dzi akpɔtɔ va ɖo afã.

Dzoxɔxɔ sesẽ ƒe seselelãme sia te gbe ɖe alesi wòhiã be woalé yame ƒe dzoxɔxɔ ƒe nɔnɔme siwo li ke me ɖe asi le nyatakakadzraɖoƒewo dzi.
Gadede fafamɔ̃wo me le vevie ŋutɔ na dzoxɔxɔa dzi kpɔkpɔ kple edziwɔwɔ le nyatakakadzraɖoƒewo. Zi geɖe la, egbegbe nyatakakadzraɖoƒewo zãa fafa ƒe kuxiwo gbɔ kpɔnu vovovowo, siwo dometɔ aɖewoe nye yaƒoƒo si sɔ pɛpɛpɛ, fafa si me tsi le, kple ya ƒe sisi dzi kpɔkpɔ ƒe mɔnuwo. Nuɖoanyi siawo wɔa dɔ ɖekae be woaɖe dzoxɔxɔ ɖa nyuie eye woakpɔ egbɔ be dɔwɔnuwo wɔa dɔ le dzoxɔxɔ ƒe nɔnɔme siwo le dedie nu.

Ne fafamɔ̃a do kpo dɔwɔwɔ la, ate ŋu ana nyatakakadzraɖoƒea naxɔ dzo akpa kokoko. Wokafui be woatsɔ... DFUN batri dzikpɔkpɔ ɖoɖo be woatsɔ ambient dzoxɔxɔ kple fafa sensor, si ate ŋu adzi batri kple nutome ŋkuléle ɖe eŋu le nyatakakadzraɖoƒewo, ana ɣeyiɣi ŋutɔŋutɔ me nyaŋuɖoɖo. Ne yame ƒe dzoxɔxɔ dze tete ɖa tso teƒe nyuitɔ si woɖo do ŋgɔ gbɔ la, ʋã nuxlɔ̃amewo, eye nàna dɔdzikpɔlawo nanya enumake.

Mɔxexe ɖe nyatakakadzraɖoƒewo ƒe dzoxɔxɔ si gbɔ eme nu le vevie ŋutɔ be woakpɔ egbɔ be dɔwɔwɔ yi edzi eye wòle dɔ wɔm nyuie. To akpa vevi si dzoxɔxɔdzikpɔkpɔ wɔna gɔme—vevietɔ ku ɖe batri ƒe lãmesẽ ŋu—eye wozã ŋkuléleɖenuŋu ƒe kuxiwo gbɔ kpɔnu la, nyatakakadzraɖoƒewo ate ŋu ana woƒe mɔxexe ɖe dzoxɔxɔ si gbɔ eme ƒe afɔkuwo nu nanyo ɖe edzi nyuie.