Baatiriiwwan asiidii liidiin walakkeessa jaarraa 19ffaa keessa erga kalaqamanii kaasee teeknooloojii kuusaa anniisaa keessatti dhagaa bu’uuraa ta’aniiru. Maddoonni humnaa amanamoo ta’an kunniin hojiiwwan adda addaa keessatti bal’inaan itti fayyadamu. Baatiriiwwan asiidii liidiin akkamitti akka hojjetan hubachuun raawwii isaanii fooyyessuu fi umurii isaanii dheeressuuf barbaachisaa dha.
Baatiriin asiidii liidiin qaamolee ijoo hedduu kan of keessaa qabu yoo ta’u, isaanis anniisaa elektirikii gahumsaan kuusuu fi gadhiisuuf waliin hojjetan. Qaamonni jalqabaa kanneen akka:
Gabatee: Liid daayi’oksaayidii (footiiwwan pozaatiivii) fi liidiin ispoonjii (gabatee negaatiivii) irraa kan hojjetaman yoo ta’u, isaan kun furmaata elektiroolayitii keessatti cuuphamu.
Elektiroolayitii: Walnyaatinsa asiidii salfiyuurikii fi bishaanii yoo ta’u, kunis walnyaatinsa keemikaalaa kuusaa anniisaaf barbaachisan haala mijeessa.
Adda baastoota: Meeshaaleen insulaayizii haphiin sochii ayoonii osoo hin hayyamin akka hin gabaabsineef gabatee pozaatiivii fi negaatiivii gidduutti kaa’amu.
Qabduu: Keessoo jabaa qaamolee keessoo hunda of keessaa qabu, yeroo baay’ee pilaastikii ykn laastika yeroo dheeraaf turu irraa hojjetame.
Tarminaalota: Baatiriin tarminaalota lama qaba: pozaatiivii fi negaatiivii. Tarminaalonni cufaman dhangala’aa kaarentii olaanaa fi umurii tajaajila dheeraa akka qabaataniif gumaacha.
Hojiin baatirii asiidii liidiin walnyaatinsa keemikaalaa duubatti deebi’uu danda’u meeshaalee sochii qaban gabatee irratti fi furmaata elektiroolayitii gidduutti naanna’a.
Yeroo gadi lakkifamuu adeemsi armaan gadii ni uuma:
Asiidiin salfiyuurikii elektiroolayitii keessa jiru gabatee pozaatiivii (liidii daayi’oksaayidii) fi negaatiivii (ispoonjii liidiin) lamaan isaanii wajjin walnyaata. Walnyaatinsi kun gabatee lamaan irratti liid salfeet kan uumu yoo ta’u, elektiroonota karaa sarkiyuutii alaa gadi lakkisee, kaarentii elektirikii maddisiisa. Elektiroononni karaa fe’umsa alaatiin gabatee negaatiivii irraa gara gabatee pozaatiiviitti yeroo yaa’an anniisaan meeshaalee walitti hidhamaniif ni kennama.
Yeroo chaarjii godhamu adeemsi kun duubatti deebi'a:
Maddi humna alaa voolteejii tarminaalota baatirii irratti hojjeta. Voltaajiin hojiirra oole elektiroonota gara gabatee negaatiiviitti deebisee kan oofu yoo ta’u, salfeet liidiin gara bifa isaa isa jalqabaatti deebisee jijjiira- gabatee pozaatiivii irratti liid daayi’oksaayidii fi gabatee negaatiivii irratti liidiin ispoonjii. Yeroo elektiroolayizisii molakiyuulonni bishaanii yeroo addaan ba’an qindoominni asiidii salfiyuurik ni dabala.
Uumamni marsaa kun baatiriiwwan asiidii liidiin yeroo sirnaan kunuunfaman osoo hin manca’iin yeroo dachaa akka chaarjii ta’an taasisa.
Tooftaalee Chaarjii Sirrii
Baatiriiwwan asiidii liidiin hojjetaman keessatti raawwii gaarii ta’e eeguuf shaakala chaarjii bu’a qabeessa ta’e murteessaadha:
Chaarjii Voolteejii Dhaabbataa: Malli kun bakka voolteejiin gatii dhaabbataa ta’een eegamutti chaarjii gochuu ni hayyama. Faayidaan isaas akkuma haalli chaarjii baatirii jijjiiramuun kaarentiin chaarjii ofumaan sirreeffama.
Chaarjii sadarkaa sadii: Chaarjii hedduu (kaarentii dhaabbataa), chaarjii xuuxuu (voolteejii dhaabbataa), fi chaarjii lola’aa (haala suphaa) kan of keessaa qabu, tooftaan kun dhiibbaa garmalee qaamolee baatirii irratti osoo hin geessisin gadi fageenyaan chaarjii gochuu mirkaneessa.
Yeroo chaarjii godhamu ho’a hordofuun murteessaadha; ho’i olka’aan adeemsa miidhaa geessisu kan akka gaasii ykn ho’a baqachuu saffisiisuu danda’a.
Malawwan Dhangala’uu Bu’a qabeessa
Marsaan gadi lakkifamuu of eeggannoodhaan to’atamuu qaba, kunis gadi fageenyaan gadi fageenyaan fayyaa baatirii miidhuu danda’u akka hin uumamneef:
Yeroo danda’ametti gadi fageenya %50 ol gadi lakkisuu irraa fagaachuu; yeroo baay’ee gadi fageenyaan dhangala’uun umurii waliigalaa haalaan gabaabsa.
Baatiriiwwan asiidii liidiin hojii adda addaa keessatti anniisaa amanamaa ta’e kuusuuf barbaachisoo dha. Caasaa fi qajeelfama hojii isaanii hubachuudhaan fayyadamtoonni raawwii hojii fooyyessuu fi umurii isaanii dheeressuu danda’u. Hordoffiin chaarjii fi gadi lakkifamuu sirnaan murteessaadha. Hojiirra oolchuu Sirni Hordoffii Baatirii DFUN (BMS) baatiriiwwan asiidii liidiin qaama murteessaa furmaata kuusaa anniisaa ta’anii akka hafan mirkaneessa. Sirni kun voolteejii seelii dhuunfaa, fi kaarentii chaarjii/dichaarjii qindeessaa seelii hedduu keessatti hordofa, akkasumas to’annoo fi suphaa guddisuuf amaloota baatirii hojiitti hiikuu fi madaallii baatirii of keessatti qabata.
