Substations ez’omulembe zeesigamye ku nkola za bbaatule za DC okukola protection relays, circuit breakers, ebyuma bya SCADA, enkola z’empuliziganya, n’amataala ag’amangu ng’amasannyalaze gavuddeko. Singa akasengejja akamu akanafu kalemererwa, obwesigwa bw’omuguwa gwa bbaatule gwonna buyinza okukosebwa.
etuwa Enkola y’okulondoola bbaatule ya substation okulaba okutambula obutasalako mu mbeera ya bbaatule. Nga balondoola buli cell ne battery string mu kiseera ekituufu, utilities zisobola okuzuula obubonero obusooka obw’okwonooneka, okukendeeza ku kukebera mu ngalo, n’okuziyiza DC power okugwa mu ngeri etasuubirwa.
Battery za substation zitera okusigala ku float charge okumala emyaka mingi. Mu kiseera kino, okukaddiwa, okukulukuta, okuyungibwa okutambula obulungi, obuzibu mu chajingi, n’enkyukakyuka mu bbugumu bisobola okuvaayo awatali bubonero bwa maanyi.
Okukebera buli luvannyuma lwa kiseera kuwa ekifaananyi kyokka eky’embeera ya bbaatule. Mu kugeraageranya, ekyuma ekilondoola bbaatule ya siteegi entono ku yintaneeti kikola 24/7 era kizuula enkyukakyuka ezitali za bulijjo nga tezinnaba kukosa byuma bikulu.
Okulondoola obutasalako kuyamba amakampuni agakola ku by’obulamu:
Battery okulemererwa kutera kubaawo mpolampola okusinga okubeerawo awatali kulabula. Enkola eyesigika ey’okulondoola bbaatule ya DC esobola okuzuula ebizibu bino bingi okuyita mu vvulovumenti, obuziyiza, ebbugumu, n’emitendera gya kasasiro.
Obulabe obutera okubaawo mulimu:
Awatali kulondoola buli kiseera, embeera zino ziyinza okusigala nga zikwese okutuusa nga bbaatule yeetaagibwa mu kiseera ky’embeera ey’amangu.
Ebifo eby’amasannyalaze bitera okukozesa bbaatule za Nickel-Cadmium (Ni-Cd), Valve-Regulated Lead-Acid (VRLA), oba bbaatule za lead-acid ezibooga. Buli kemiko yeetaaga enkola entuufu ey’okulondoola.
Okulondoola bbaatule ya Ni-Cd kulina okussa essira ku vvulovumenti y’obutoffaali ssekinnoomu, embeera y’okucaajinga, ebbugumu, emitendera gy’okukaddiwa eyeekuusa ku masanyalaze, n’enkola y’emiguwa. Olw’okuba enkyukakyuka mu buzito bw’omunda ziyinza obutaba za maanyi nnyo okusinga mu bbaatule za VRLA, emitendera gya vvulovumenti n’okucaajinga eby’ekiseera ekiwanvu bikulu nnyo naddala.
Okulondoola bbaatule ya VRLA kutera okussa essira ku vvulovumenti y’obutoffaali, obuziyiza obw’omunda, ebbugumu, akasannyalazo aka chajingi, n’okukendeera kw’obusobozi. Omuze gw’obuziyiza obw’omunda ogweyongera guyinza okuwa okulabula nga bukyali ku kukaddiwa kwa bbaatule n’okukendeeza ku busobozi bw’okutereka.
Enkola ekyukakyuka ey’okulondoola bbaatule za substation erina okuwagira bbaatule za Ni-Cd, VRLA, VLA, ne lithium ku pulatifomu emu.
Enkola ennungi erina okulondoola obutoffaali bwombi ssekinnoomu n’omuguwa gwa bbaatule omujjuvu. Ebipimo ebisinga obukulu mulimu bino wammanga.
Okulondoola vvulovumenti y’obutoffaali obutasalako kuzuula obutoffaali obunafu, okucaajinga okusukkiridde, okucaajinga okutono, n’obutakwatagana bwa vvulovumenti. Ne bwe kiba nti kikyuse kitono kiyinza okulaga ensobi egenda ekula.
Ebbugumu eringi lyanguyiza bbaatule okukaddiwa, ate ebbugumu eritali lyenkanankana liyinza okulaga nti empewo teyingira bulungi, obuzibu mu kucaajinga oba obutoffaali obulema. Alaamu z’ebbugumu ezikolebwa mu kiseera ekituufu ziyamba okuziyiza okwonooneka kw’ebbugumu.
Obuziyiza obw’omunda kye kimu ku bisinga okuba eby’omugaso ebiraga nti bbaatule eyonoonese. Okulondoola emitendera kuyinza okulaga okukaddiwa edda nga okufiirwa obusobozi tekunnaba kweyoleka mu kiseera ky’okugezesebwa okufuluma.
String voltage, float current, charge/discharge current, ne ripple current biwa amawulire ag’omuwendo ku nkola ya charger n’embeera ya bbaatule okutwalira awamu.
Terminals ezitambula oba ezikulukuta zisobola okuleetawo okugwa kwa vvulovumenti n’okubuguma mu kitundu. Okuzuula obuziyiza bw’okuyungibwa obutali bwa bulijjo kisobozesa ttiimu z’okuddaabiriza okutereeza ebizibu bino nga tebinnaba kufuuka bya bulabe eri obukuumi.
Ebikozesebwa bitera okwetaaga data ya bbaatule okubeerawo okuyita mu nkola eziriwo eza SCADA, EMS, DCS, oba okuddukanya emikutu. Enkola ey’omulembe ey’okulondoola bbaatule z’ebikozesebwa n’olwekyo erina okuwagira enkola z’empuliziganya ez’amakolero ez’omutindo.
Enkola eza bulijjo ez’okugatta mulimu:
Okulondoola bbaatule za IEC 61850 kwa mugaso nnyo naddala ku siteegi za digito kubanga kwanguyiza empuliziganya n’ebyuma eby’amasannyalaze ebigezi n’enkola z’okukola mu siteegi entono.
Nga tebannalonda nkola ya kulondoola bbaatule za siteegi entono, bayinginiya balina okukakasa ebikwata ku pulojekiti bino wammanga:
Sensulo ezilondoola zirina okuteekebwawo nga tezitaataaganyizza kukola kwa bbaatule okwa bulijjo buli lwe kiba kisoboka. Enkola ya cable, insulation, okukwatagana kw’amasannyalaze, n’enkola y’obukuumi bw’amasannyalaze nabyo birina okulowoozebwako.
Enkola ey’ekikugu erina okuwa ebisinga ku data embisi. Alaamu ez’emitendera mingi, emitendera egy’ebyafaayo, ne lipoota ezikolebwa mu ngeri ey’obwengula biyamba bayinginiya okutegeera akatoffaali ki akatali ka bulijjo, engeri gye kagenda okwonooneka amangu, ne ddi lwe kyetaagisa okuddaabiriza.
Emirimu egy’omugaso mulimu:
Kino kisobozesa amakampuni g’amasannyalaze okuva ku kukyusa bbaatule okutegekeddwa okudda ku kuddaabiriza okusinziira ku mbeera, okukendeeza ku kukyalira ekifo ekiteetaagisa n’ebisale by’okukyusa bbaatule.
DFUN egaba enkola enzijuvu ey’okulondoola bbaatule za siteegi entono ku siteegi z’amasannyalaze, emikutu gy’okutambuza n’okusaasaanya, amabibiro g’amasannyalaze, amakolero, n’ebifo eby’amasannyalaze agazzibwawo.
Ekizibu kya DFUN kiwagira:
Ka kibeere okulongoosa ekifo ekiriwo oba okukola dizayini y’ekifo ekipya, DFUN eyamba amakampuni okuzuula obulabe bwa bbaatule nga bukyali, okukendeeza ku nsimbi ezisaasaanyizibwa mu kuddaabiriza, n’okulongoosa obwesigwa bw’amasannyalaze ag’okutereka.
Mu pulojekiti ezisinga obungi, enkola y’okulondoola esobola okuteekebwawo ate nga ekendeeza ku kutaataaganyizibwa mu mirimu egiriwo. Enteekateeka y’okussaawo erina okugoberera enkola z’obukuumi bw’amasannyalaze ezikwata ku kifo.
Yee. Enkola ey’ekikugu ey’okulondoola bbaatule esobola okuwagira kemiko za bbaatule eziwera, omuli bbaatule za Ni-Cd, VRLA, VLA, ne lithium.
Nedda.Okulondoola ku yintaneeti kuwa okulabula nga bukyali okutambula obutasalako, ate okugezesa obusobozi buli luvannyuma lwa kiseera kukakasa obusobozi obw’amazima obw’okutereka n’obudde bw’okudduka. Okukozesa byombi kiwa amawulire amajjuvu agakwata ku bulamu bwa bbaatule.
Ebipimo ebisobola okuteekebwateekebwa, okulwawo kwa alamu, okulabula okw’emitendera mingi, n’okwekenneenya emitendera biyamba okwawula okwonooneka okwa nnamaddala ku nkyukakyuka ez’ekiseera.
Okuteesa ku ky’okugonjoola ekituufu, nsaba okuwa ekika kya bbaatule, vvulovumenti y’obutoffaali, omuwendo gw’obutoffaali n’emiguwa, enkola y’empuliziganya, SCADA oba omukutu gwa otomatiki oguliwo, ebyetaago bya alamu, n’embeera y’okussaako.
Tuukirira DFUN okukubaganya ebirowoozo ku pulojekiti yo era ofune ekiteeso ky’enkola y’okulondoola bbaatule za siteegi ezikoleddwa ku mutindo.