Enkola entuufu ey’okulondoola bbaatule erina okukwatagana ne kemiko wa bbaatule, vvulovumenti y’enkola, embeera y’ekifo, enkola y’okuddaabiriza, enzimba y’empuliziganya, n’ebyetaago by’obwesigwa eby’enkola.
Ku bifo ebitereka amawulire, siteegi entonotono, ebifo by’amasimu, enkola z’entambula, n’ebifo by’amakolero, enkola entuufu ey’okulondoola bbaatule ku nkola z’amasannyalaze amakulu eyamba abaddukanya okuzuula obutoffaali obunafu, ebbugumu eritali lya bulijjo, ebizibu by’okuyungibwa, n’ensonga z’okucaajinga nga amaanyi ga ‘backup’ tegannaba kwetaagisa. Ekitabo kino kinnyonnyola emisingi egisinga obukulu egy’okulonda.
Ebifo eby’enjawulo byolekedde obulabe obw’enjawulo ku bbaatule. Ekifo kya data kiyinza okukulembeza okubeerawo kwa UPS n’okugatta ne DCIM. Essundiro ly’ebikozesebwa eyinza okwetaaga obuyambi bwa Ni-Cd n’empuliziganya ne SCADA. Omukozi w’amasimu ayinza okwetaaga alamu eziri ewala n’okutereka amawulire mu kitundu ku bifo ebitalabirirwa. Ebifo eby’amafuta ne ggaasi biyinza okwetaaga ebyuma ebikoleddwa mu mbeera enkambwe oba ezivunda.
Nga tonnageraageranya bintu, nnyonnyola ebiva mu kulemererwa kwa bbaatule:
Eby’okuddamu bisalawo oba pulojekiti yeetaaga okulondoola okusookerwako ku ddaala ly’ennyiriri oba enkola enzijuvu ey’okulondoola bbaatule ku ddaala ly’obutoffaali ng’erina alamu eziteebereza n’okuddukanya wakati.
Omuguwa gwa bbaatule gwesigika nga cell oba block yaayo esinga obunafu. Voltage y’omuguwa eyinza okulabika nga ya bulijjo ne bwe kiba nti bbaatule ssekinnoomu erina obuziyiza obw’omunda obw’amaanyi, ebbugumu eritali lya bulijjo, oba obusobozi bw’okufulumya obukendedde.
Okulondoola ku ddaala ly’obutoffaali kiwa ttiimu eziddaabiriza okulabika mu buli bbaatule. Ebipimo ebikulu biyinza okuli:
Buuza emirundi emeka ebipimo gye bitwalibwa, oba ebisomeddwa biterekebwa ng’emisono, era oba pulatifomu egeraageranya buli bbaatule n’omusingi gwayo n’omuguwa ogusigadde.
Enkola erongooseddwa erina okuwagira kemiko ya bbaatule yennyini, vvulovumenti ey’erinnya, ensengeka y’emiguwa, n’omuwendo gw’obutoffaali obulondoolebwa.
Ku bbaatule za 2V, 6V, ne 12V VRLA, vvulovumenti, obuziyiza obw’omunda, ebbugumu, akasannyalazo, n’okwekenneenya emitendera egy’ekiseera ekiwanvu bikulu. Okuziyiza okw’omunda okweyongera oba okweyongera kw’okukyama kw’ebbugumu kuyinza okuwa okulabula nga bukyali okw’okwonooneka, naye ebiraga bino birina okwekebejjebwa awamu okusinga okukozesebwa ng’emisingi egy’enjawulo egy’okukyusa.
Bbanka za bbaatule za Ni-Cd zitera okubeera mu siteegi entonotono, amabibiro g’amasannyalaze, enkola z’eggaali y’omukka, n’enkola za DC ez’amakolero. Kakasa nti hardware y'okulondoola ewagira obutoffaali bwa 1.2V n'omuwendo omujjuvu ogw'obutoffaali mu buli lunyiriri. Bbalansi ya vvulovumenti, ebbugumu, enneeyisa y’okucaajinga, n’emitendera egy’ekiseera ekiwanvu bya mugaso nnyo eri kemiko ono.
Battery ezibooga ziyinza okwetaaga emirimu emirala nga electrolyte level, leakage, n’okulondoola okuyungibwa. Kakasa nti sensa zino zisobola okugattibwa mu nkola y’emu ey’okuddukanya.
Ku nkola za lithium, tangaaza oba pulojekiti yeetaaga layeri eyetongodde ey’okulondoola, empuliziganya ne BMS ya bbaatule, oba okuddukanya wakati mu bika bya bbaatule n’ebifo ebingi.
(Ekifo kya data nga ekijuliziddwa)
Ekigonjoola ekijjuvu mu budde obutuufu kirimu sensa z’obutoffaali, ebyuma ebipima ennyiriri, ekifuga oba omulyango, ensengekera z’empuliziganya, ne pulogulaamu y’okuddukanya.
Bw’oba weetegereza enzimba, kebera:
Omukutu gw’okulondoola gulina okukyusa ebipimo mu mawulire agasobola okukolebwako. Alaamu nnyingi nnyo zireeta obukoowu bwa alamu, ate ng’omusingi gumu ogutakyukakyuka guyinza okusubwa okwonooneka mpolampola.
Noonya emirimu nga:
Alaamu esinga obulungi si bubaka bwokka nti omuwendo gwasukka ekkomo. Lirina okutegeeza omukozi ekizibu gye kiri, obuzibu bwe buli, ne data ki eyakyuka.
Olw’okuba okuvunda kwa bbaatule kutera kuba kwa mpolampola, omukutu gulina okugeraageranya ebisomeddwa mu kiseera kino n’ebisookerwako ebiteekeddwawo, ebiseera eby’emabega, n’obutoffaali obulala mu lunyiriri lwe lumu.
Lipoota ez’omugaso mulimu:
Ku mirimu egy’ebifo ebingi, okuyingira okuva ewala n’okukola lipoota mu kifo ekimu kikendeeza ku kwekebejja okuteetaagisa era kiyamba ttiimu okukulembeza bbaatule ezeetaaga okufaayo.
Enkola eno erina okutuuka mu mbeera y’okulondoola eriwo mu kifo kino olwo alamu ne data ya bbaatule bituuke ku ttiimu ezizeetaaga.
Enkola za bulijjo ez’okugatta mulimu:
Ebifo ebitereka amawulire biyinza okwetaaga okugatta ne DCIM oba enkola z’okuddukanya ebizimbe. Ebikozesebwa biyinza okwetaaga okugatta SCADA, EMS, DCS, oba IEC 61850. Abaddukanya amasimu bayinza okuyunga enkola eno ku NOC oba enkola y’okuddukanya amasannyalaze.
Saba ebiwandiiko bya protocol n'olukalala lwa data-point nga tonnagula. Kakasa oba okugatta kwetaaga omulyango ogw'enjawulo, layisinsi, oba enkulaakulana ey'enjawulo.
Weekenneenye engeri sensa gye zikwata ku bbaatule, engeri ebyuma gye bikolebwamu, engeri waya gye zitambuzibwamu, n’okumanya oba okutandika okukola kuyinza okuggwa awatali kutaataaganyizibwa mugugu ogukuumibwa.
Ebibuuzo ebikulu mulimu:
Ku bifo eby’ebweru, eby’entambula, eby’omugaso, oba eby’obulabe, era kakasa obukuumi obwetaagisa obw’obutonde, obuwanvu bw’ebbugumu, okuziyiza omuliro, okuziyiza okukulukuta, n’okukwatagana kw’amasannyalaze ku kifo ekigere.
Okulondoola bbaatule kuzuula embeera ezitali za bulijjo n’emitendera gy’okuvunda. Okugezesa obusobozi kukakasa amaanyi oba obudde bw’okudduka obw’okutereka bbaatule bw’esobola okutuusa mu mbeera z’okugezesa ezitegeerekese.
Voltage, temperature, current, ne internal resistance biraga obulamu bya muwendo, naye tebikakasa butereevu busobozi bwa ampere-hour obuliwo obw’omuguwa gwa bbaatule. N’olwekyo ebifo ebikulu birina okulowooza ku nkola y’okuddaabiriza egatta okulondoola okutambula obutasalako n’okukakasa obusobozi buli luvannyuma lwa kiseera.
Okusalawo oba okulondoola n’okugezesa obusobozi bisobola okugabana data ne lipoota. Enkola ey’okugatta esobola okwanguyiza okusalawo ku ndabirira n’okukyusa.
Kulembeza okulondoola ku ddaala ly’obutoffaali, emitendera gy’obuziyiza obw’omunda, alamu z’ebbugumu, okugatta SNMP oba DCIM, okukola lipoota ezesigika, n’okuzuula amangu bbaatule enafu.
Kakasa obuwagizi bwa Ni-Cd, VRLA, oba bbaatule ezibooga, okubala obutoffaali obunene, okulondoola chajingi ne insulation, ebyetaago bya HMI eby’omu kitundu, Modbus, n’okugatta IEC 61850 okw’okwesalirawo.
Kulembeza okukwatagana kw’enkola ya 48V, alamu eziri ewala, okutereka data etali ku mutimbagano, empuliziganya ya 4G oba Ethernet, ebyetaago ebitono eby’okuddaabiriza, n’okuddukanya ebifo ebingi mu kifo ekimu.
Weekenneenye okukuuma obutonde bw’ensi, okuziyiza okukulukuta, obukuumi bw’omuliro, obwesigwa bwa sensa, okutuuka okuva ewala, n’okukwatagana n’enkola z’okufuga amakolero.
Kebera okuziyiza okukankana, okuddukanya ebifo ebigabanyizibwa, okuwagira enkola za bbaatule za siteegi n’emmotoka, empuliziganya eyesigika, n’okuteeka ensobi mu kifo eky’amangu.
Tegeka bino wammanga nga tonnasaba kiteeso:
DFUN egaba okulondoola bbaatule, okugezesa obusobozi okuva ewala, amaanyi aga smart lithium-ion backup, n’okugonjoola ebizibu by’okuddukanya wakati mu nkola z’amaanyi amakulu. Ensengeka eziriwo ziwagira okulondoola ku ddaala ly’obutoffaali n’omuguwa, okwekenneenya emitendera gy’ebyafaayo, alamu ez’amagezi, okuddukanya okuva ewala, n’okugatta n’enkola z’amakolero eza bulijjo.
Ensengeka ya DFUN entuufu esinziira ku kemiko ya bbaatule, ekipimo ky’ekifo, ebyetaago by’okulondoola, n’enzimba y’empuliziganya. Okuwa amawulire amatuufu agakwata ku pulojekiti kisobozesa ttiimu ya yinginiya okuteesa ku sensa, ebifuga, emiryango, ne pulogulaamu ezisaanira.
Ekintu ekisinga obukulu kisinziira ku nkola, naye okulabika ku ddaala ly’obutoffaali, data eyesigika ey’omulembe, ne alamu ezikolebwa bikulu nnyo mu kuzuula bbaatule enafu nga tezinnaba kukosa lunyiriri lujjuvu.
Nedda Voltage ya string eyabulijjo esobola okukweka cell oba block ey’omuntu kinnoomu etali ya bulijjo. Voltage ku ddaala ly’obutoffaali, obuziyiza obw’omunda, n’okulondoola ebbugumu biwa okuzuula ensobi nga bukyali era mu ngeri entuufu.
Enkola ezimu ez’ekikugu ziwagira VRLA, Ni-Cd, flooded lead-acid, ne lithium battery. Okukwatagana kulina okukakasibwa ku vvulovumenti y’obutoffaali eyeetongodde, ensengeka y’omuguwa, n’ebipimo ebyetaagisa.
Okulondoola kuteebereza embeera ya bbaatule okuva ku bipimo by’emirimu n’emitendera. Obusobozi obutuufu obuliwo oba obudde bw’okudduka bulina okukakasibwa okuyita mu kugezesebwa okutuufu okw’obusobozi bwa bbaatule.
Yee, bwe kiba nga kiwagira protocol ezeetaagisa ne data points. Enkola eza bulijjo mulimu Modbus, SNMP, MQTT, ne IEC 61850. Ebyetaago by'okugatta birina okukakasibwa mu kiseera ky'okukola enteekateeka y'enkola.
Enkola esobola okulinnyisibwa esobola okwongerako emiguwa gya bbaatule, emikutu, emiryango, oba layisinsi za pulogulaamu nga pulojekiti ekula. Kakasa ekkomo ku kugaziya n’enzimba nga tonnagula.
Saba Ekiteeso ky’Enkola y’Okulondoola Battery
Okulonda enkola entuufu ey’okulondoola bbaatule kutandika n’okukozesa, ensengeka ya bbaatule, omutindo gw’akabi, n’ebyetaago by’okugatta. Weereza DFUN ekika kya bbaatule yo, vvulovumenti, obungi, omuwendo gw’emiguwa, enkola y’empuliziganya, n’ebipimo ebyetaagisa eby’okulondoola. Ttiimu yaffe eya yinginiya ejja kukuyamba okukola eky’okugonjoola enkola yo ey’amasannyalaze enkulu.