Teeknooloojii baatirii ammayyaa keessatti yeroo baayyee jechi 'madaallii baatirii.' jedhu nu mudata.Garuu hiikni isaa maali? Hundeen isaa adeemsa omishaa fi meeshaalee baatirii keessatti fayyadaman keessatti kan argamu yoo ta’u, kunis seelii dhuunfaa baatirii tokko keessa jiru gidduutti garaagarummaa akka uumamu taasisa. Garaagarummaan kun naannoo baatiriiwwan itti hojjetan kan akka ho’aa fi jiidhina irraas dhiibbaa qaba. Jijjiiramni kun akkaataa adda addaatiin garaagarummaa voolteejii baatirii ta’ee mul’ata. Dabalataanis, baatiriiwwan uumamaan sababa meeshaan sochii qabu elektiroodii irraa addaan ba’uu fi garaagarummaa pooteenshiyaala gabatee gidduu jiruun ofumaan of ba’uu ni mudatu. Garaagarummaa adeemsa omishaa irraa kan ka’e saffisa ofumaan gadi lakkifamuu baatiriiwwan gidduutti garaagarummaa qabaachuu danda’a.
Mee kana fakkeenya tokkoon haa agarsiifnu: Baatirii keessatti seelii tokko kanneen biroo caalaa haala chaarjii (SOC) ol’aanaa qaba haa jennu. Adeemsa chaarjii keessatti seelii kun dursee chaarjii guutuu waan ga’uuf seelonni hafan kanneen ammallee guutummaatti chaarjii hin qabne yeroo malee chaarjii akka dhaabbatan taasisa. Faallaa kanaatiin seelii tokko SOC gadi aanaa yoo qabaate yeroo gadi lakkifamu jalqaba voolteejii cut-off isaa kan gahu yoo ta’u, seelonni kaan anniisaa isaanii kuufame guutummaatti akka hin gadhiifne taasisa.
Kunis garaagarummaa seelii baatirii gidduu jiru bira darbamuu akka hin dandeenye agarsiisa. Hubannoo kana irratti hundaa’uun barbaachisummaan madaallii baatirii ni uuma. Teeknooloojiin madaallii baatirii garaagarummaa seelii dhuunfaa gidduu jiru xiqqeessuu ykn dhabamsiisuuf giddu-galeessa teeknikaatiin raawwii waliigalaa baatirii fooyyessuu fi umurii isaa dheeressuuf kan akeekedha. Madaalliin baatirii gahumsa waliigalaa baatirii fooyyessuu qofa osoo hin taane, umurii tajaajila baatirii haalaan dheeressa. Kanaafuu, itti fayyadama anniisaa akka gaariitti fayyadamuuf hundee fi barbaachisummaa madaallii baatirii hubachuun murteessaadha.
Hiika: Madaalliin baatirii jechuun tokkoon tokkoon seelii dhuunfaa baatirii tokko keessa jiru voolteejii, dandeettii fi haala hojii walfakkaatu akka eegu mirkaneessuuf tooftaalee fi mala addaa fayyadamuu jechuudha. Adeemsi kun raawwii baatirii fooyyessuu fi umurii isaa guddisuuf giddu-galeessa teeknikaatiin kan kaayyeffatedha.
Barbaachisummaa: Tokkoffaa, madaalliin baatirii raawwii baatirii guutuu haalaan fooyyessuu danda’a. Madaallii gochuudhaan, gadi bu’iinsi raawwii hojii manca’iinsa seelii dhuunfaatiin dhufu hambisuun ni danda’ama. Lammaffaa, madaalliin garaagarummaa voolteejii fi dandeettii seelii gidduu jiru hir’isuu fi mormii keessoo gadi buusuun umurii baatirii dheeressuuf gargaara, kunis bu’a qabeessa ta’een umurii baatirii dheeressa. Dhumarratti, ija nageenyaatiin yoo ilaalamu, madaallii baatirii hojiirra oolchuun seelii dhuunfaa garmalee chaarjii ykn garmalee gadi lakkifamuu ittisuu danda’a, kunis balaa nageenyaa ta’uu danda’u kan akka ho’aan baqachuu hir’isa.
Dizaayinii Baatirii: Wal-hin simne raawwii hojii seelii dhuunfaa gidduu jiru furuuf, oomishtoonni baatirii gurguddoon naannoowwan akka dizaayinii baatirii, walga’ii, filannoo meeshaa, to’annoo adeemsa oomishaa fi suphaa irratti kalaqaa fi fooyyessuu itti fufiinsaan ni hojjetu. Tattaaffiin kunniin dizaayinii seelii fooyyessuu, dizaayinii paakkii fooyyessuu, to’annoo adeemsaa fooyyessuu, meeshaalee jallisii cimsee filachuu, hordoffii oomishaa cimsuu, fi haala kuusaa fooyyessuu kan dabalatudha.
BMS (Battery Monitoring System) Balancing Function: Raabsa anniisaa seelii dhuunfaa gidduu jiru sirreessuudhaan BMS wal-hin simne hir’isuun dandeettii itti fayyadamuu danda’uu fi umurii baatirii ni dabala. BMS keessatti madaallii galmaan ga’uuf maloonni gurguddoon lama jiru: madaallii dabarsoo fi madaallii sochii qabu.
Madaalliin dabarsoo, madaallii anniisaa balleessuu jedhamuunis kan beekamu, anniisaa dabalataa seelii voolteejii ykn dandeettii olaanaa qaban bifa ho’aatiin gadhiisuudhaan hojjeta, kanaanis voolteejii fi dandeettii isaanii seelota biroo wajjin walsimuu hir’isa. Adeemsi kun irra caalaa anniisaa garmalee shunt gochuuf resistors parallel seelii dhuunfaa waliin walqabate irratti hirkata.
Seelii tokko kanneen biroo caalaa chaarjii ol’aanaa yeroo qabaatu anniisaan dabalataa karaa resistara walfakkaatuun faca’ee seelii biroo wajjin madaallii galmaan ga’a. Salphaa ta’uu fi baasii xiqqaa ta’uu isaatiin madaalliin dabarsoo sirna baatirii adda addaa keessatti bal’inaan fayyadama. Haa ta’u malee, anniisaan sun bu’a qabeessa ta’ee itti fayyadamuu caalaa akka ho’aatti waan faca’uuf hanqina anniisaa guddaa dhabuu qaba. Injiinarroonni yeroo baayyee kaarentii madaallii sadarkaa gadi aanaa (naannoo 100mA) irratti daangessu. Caasaa salphisuuf adeemsi madaallii adeemsa walitti qabuu wajjin harness waayirii walfakkaataa kan qooddatu yoo ta’u, lamaan isaanii wal jijjiiruun hojjetu. Dizaayiniin kun walxaxiinsa sirnichaa fi baasii kan hir’isu yoo ta’u, gahumsa madaallii gadi aanaa fi bu’aa mul’atu argachuuf yeroo dheeraa ta’es argamsiisa. Madaalliin dabarsoo gosoota gurguddoo lamatu jira: resistoota shantii dhaabbataa fi resistoota shantii swiiched. Inni duraa garmalee chaarjii akka hin taaneef shantii dhaabbataa kan walqabsiisu yoo ta’u, inni lammaffaan ammoo anniisaa garmalee akka balleessuuf jijjiirraa sirritti to’ata.
Madaalliin sochii qabu ammoo mala bulchiinsa anniisaa caalaatti bu’a qabeessa ta’edha. Anniisaa dabalataa balleessuu mannaa, sarkiyuutii addatti qophaa’ee fi qaamolee akka indaaktaroota, kapaasitarootaa fi tiraansifoormeetaroota of keessaa qaban fayyadamuun anniisaa seelii dandeettii olaanaa qaban irraa gara kanneen dandeettii gadi aanaa qabanitti dabarsa. Kunis voolteejii seelii gidduu jiru madaaluu qofa osoo hin taane saffisa itti fayyadama anniisaa waliigalaa ni dabala.
Fakkeenyaaf, yeroo chaarjii, yeroo seelii tokko daangaa voolteejii isaa isa ol aanaa irra ga’u, BMSn mala madaallii sochii qabu ni hojjeta. Seelii dandeettii xiqqaa qaban adda baasee anniisaa seelii voolteejii olaanaa irraa gara seelii voolteejii gadi aanaa kanaatti karaa sarkiyuutii madaallii of eeggannoodhaan qophaa’een dabarsa. Adeemsi kun sirrii fi gahumsa kan qabu yoo ta’u, raawwii baatirii baay’ee guddisa.
Madaalliin dabarsoo fi sochii qabu lamaan isaanii dandeettii itti fayyadamu baatirii guddisuu, umurii isaa dheeressuu fi gahumsa sirna waliigalaa fooyyessuu keessatti gahee murteessaa qabu.
Teeknooloojiiwwan madaallii dabarsoo fi sochii qaban yeroo walbira qabnu falaasama dizaayinii fi raawwii isaaniitiin garaagarummaa guddaa akka qaban ifa ta’a. Madaalliin sochii qabu akkaataa idileetti algoritmota walxaxaa hamma anniisaa sirrii dabarsuu qabu shallaguuf kan of keessaa qabu yoo ta’u, madaalliin dabarsoo ammoo anniisaa dabalataa balleessuuf yeroo hojiiwwan jijjiirraa sirritti to’achuu irratti caalaatti hirkata.
Adeemsa madaallii hunda keessatti sirnichi jijjiirama paaraameetota seelii tokkoon tokkoo isaanii itti fufiinsaan hordofa, kunis hojiiwwan madaallii bu’a qabeessa ta’uu qofa osoo hin taane nageenya akka qabaatan mirkaneessa. Garaagarummaan seelii gidduu jiru daangaa fudhatama qabu dursee ibsame keessa erga galee booda, sirnichi hojii madaallii ni xumura.
Mala madaallii sirrii ta’e of eeggannoodhaan filachuudhaan, saffisaafi digrii madaallii cimsinee to’achuudhaan, akkasumas adeemsa madaallii keessatti ho’a maddu haala bu’a qabeessa ta’een bulchuudhaan raawwii fi umriin baatirii haalaan fooyya’uu danda’a.
