Baatiriiwwan Valve-Regulated Lead-Acid (VRLA) lafee dugdaa sirna humnaa addaan hin cinne (UPS) yoo ta’an, yeroo balaa tasaa humna duwwaa murteessaa ta’e ni kennu. Haa ta’u malee, sababoota baatiriin asiidii liidiin yeroo malee akka kufuuf sababa ta’an hubachuun qulqullina sirna humna eeggannaa kanaa eeguuf barbaachisaa dha. Barreeffamni kun wantoota adda addaa umurii dheeraa baatirii VRLA irratti dhiibbaa geessisan keessa lixee, barbaachisummaa kunuunsa baatirii sirrii, itti fayyadama, fi suphaa umurii tajaajila isaanii dheeressuuf qabu ibsa.
Wantoota Ijoo Umrii Baatirii Irratti Dhiibbaa Uuman
Jireenya Tajaajilaa
Ho'ina
Garmalee chaarjii gochuu
Kaffaltii gadi aanaa
Ho'a Baqachuu
Bishaan qaama keessaa hir’achuu
Faalama
Kaataalayistoota
Jireenya Tajaajilaa:
Akkuma IEEE 1881 ibsutti, umriin tajaajila baatirii haala addaa keessatti yeroo hojii bu’a qabeessa ta’e kan agarsiisu yoo ta’u, akkaataa idileetti yeroo ykn baay’ina marsaatiin hanga dandeettiin baatirii dandeettii isaa jalqabaa sadarkaa murtaa’e irraa dhibbeentaa murtaa’e tokkotti gadi bu’utti kan madaalamudha.
Sirna UPS (Uniinterruptible Power Supplies) keessatti baatiriiwwan akka waliigalaatti umurii isaanii harka caalu haala chaarjii lola’aa ta’een eegamu. Haala kana keessatti 'marsaa' jechuun adeemsa baatiriin itti fayyadamu (discharged) fi sana booda gara chaarjii guutuutti deebi'u agarsiisa. Lakkoofsi marsaa gadi lakkifamuu fi chaarjii baatiriin asiidii liidiin keessa darbuu danda’u daangaa qaba. Tokkoon tokkoon marsaa umurii waliigalaa baatirii xiqqoo hir'isa. Kanaafuu, amanamummaa giiridii humnaa biyya keessaa irratti hundaa’uun gaaffii marsaa ta’uu malu hubachuun adeemsa filannoo baatirii keessatti murteessaadha, sababiin isaas balaa kufaatii baatirii irratti dhiibbaa guddaa waan qabuuf.
Ho'ina:
Teempireecharri baatiriin tokko hangam akka hojjetuu fi yeroo hammamiif akka hojjetu dhiibbaa guddaa qaba. Ho’i akkamitti kufaatii baatirii asiidii liidiin irratti dhiibbaa akka qabu yeroo qoratamu garaagarummaa ho’a naannoo (ho’a qilleensa naannoo) fi ho’a keessaa (teempireechara elektiroolayitii) gidduu jiru hubachuun barbaachisaa dha. Qilleensi naannoo ykn ho'i kutaa ho'a keessoo irratti dhiibbaa uumuu kan danda'u yoo ta'u, jijjiiramni akkas dafee hin ta'u. Fakkeenyaaf, ho’i kutaa guyyaa baay’ee jijjiiramuu danda’a, ho’i keessaa garuu jijjiirama xixiqqoo qofa arguu danda’a.
Oomishtoonni baatirii yeroo baayyee ho’a hojii gaarii ta’e, yeroo baay’ee naannoo 25 °C akka ta’u gorsu. Lakkoofsi akka waliigalaatti ho'a keessoo kan agarsiisu ta'uun isaa hubatamuu qaba. Hariiroon ho'aa fi umurii baatirii gidduu jiru yeroo baayyee akka 'walakkaa umurii'tti lakkoofsifama: 10 °C 25 °C isa gaarii ol ta'e hundaaf, umriin baatirii walakkaa ta'a. Balaan guddaan ho'a olka'aa wajjin dhufu bishaan dhabuu yoo ta'u, bakka elektiroolayitiin baatirii danfudha. Gama biraatiin, ho'i qabbanaa'aan umurii baatirii dheeressuu danda'a garuu anniisaa battalumatti argamu hir'isuu danda'a.
Garmalee chaarjii gochuu:
Garmalee chaarjii jechuun adeemsa chaarjii garmalee baatirii irratti gochuun miidhaa geessisuu jechuudha. Dhimmi kun dogoggora namaa irraa kan maddu ta'uu danda'a, kan akka qindaa'ina chaarjii sirrii hin taane, ykn chaarjii hin hojjenne irraa. Sirnoota UPS keessatti voolteejiin chaarjii marsaa chaarjii irratti hundaa’uun jijjiirama. Akkaataa idileetti baatiriin tokko jalqaba irratti voolteejii ol’aanaadhaan (‘bulk charge’ jedhamuun beekama) chaarjii godha, sana booda voolteejii gadi aanaadhaan (‘float charge’ jedhamuun beekama) ni eega. Garmalee chaarjii gochuun umurii baatirii baayyee hir'isuu kan danda'u yoo ta'u, haala cimaa ta'een ammoo ho'aan akka baqatu taasisa. Sirnoonni hordoffii fayyadamtoota adda baasuu fi akeekkachiisuun yeroo kamiyyuu garmalee kaffaltii kaffaluun murteessaadha.
Kaffaltii gadi aanaa:
Chaarjiin gadi aanaa kan uumamu baatiriin yeroo dheeraaf voolteejii barbaachisu caalaa xiqqaa ta’e yoo argatu, sadarkaa chaarjii barbaachisaa ta’e eeguu dhabuudha. Baatirii itti fufiinsaan chaarjii gadi aanaa gochuun dandeettiin isaa hir’isuu fi umurii baatirii gabaabsuu fida. Garmalee chaarjii gochuu fi gadi chaarjii gochuun lamaan isaanii iyyuu baatirii akka hin kufneef wantoota murteessoodha. Fayyaa baatirii fi umurii dheeraa eeguuf dhiyeessii voolteejii sirrii ta’e mirkaneessuuf of eeggannoodhaan hoogganamuu qaba.
Baqannaa Ho'aa:
Baqachuun ho’aa baatirii asiidii liidiin bifa kufaatii hamaa bakka bu’a. Yeroo sababa qindaa'ina chaarjii gabaabaa ykn sirrii hin taane keessootiin kaarentiin chaarjii baay'ee ta'u, ho'i mormii ni dabala, kunis dabaree isaatiin ho'a dabalataa maddisiisa, ol ka'a. Hanga ho’i baatirii keessatti uumamu dandeettii qabbanaa’uu isaa caalutti, baqachuun ho’aa ni uuma, kunis baatirichi akka gogu, akka gubatu ykn akka baqu taasisa.
Kana qolachuuf, baqa ho’aa jalqaba isaa irratti adda baasuu fi ittisuuf tooftaaleen hedduun jiru. Malli bal’inaan itti fayyadamnu tokko chaarjii ho’a irratti beenyaa ta’edha. Akkuma ho’i ol ka’aa deemuun voolteejiin chaarjii ofumaan hir’ata, dhumarratti yoo barbaachisaa ta’e chaarjiin ni dhaabata. Malli kun sadarkaa ho’aa hordofuuf seensaroota ho’aa seelii baatirii irratti kaa’aman irratti hundaa’a. Sirnoonni UPS fi chaarjaroonni alaa tokko tokko amala kana kan dhiyeessan yoo ta’u, yeroo baay’ee, sensaroota ho’aa murteessoo ta’an filannoodha.
Bishaan qaama keessaa hir’achuu: .
Baatiriiwwan qilleensa keessaa fi VRLA lamaan isaanii iyyuu bishaan dhabuudhaaf saaxilamoo dha. Bishaan hir’isuun kun dandeettii hir’isuu fi umurii baatirii hir’isuu danda’a, kunis barbaachisummaa sakatta’iinsa suphaa yeroo hunda cimsee ibsa. Baatiriiwwan qilleensa keessaa ba’an karaa danfisuun bishaan itti fufiinsaan dhabu. Isaanis agarsiistota mul’ataniin kan qophaa’an yoo ta’u, sadarkaa elektiroolayitii sakatta’uu fi yeroo barbaachisaa ta’etti bishaan salphaatti guutuu danda’u.
Baatiriiwwan Valve-Regulated Lead-Acid (VRLA) gosoota qilleensa baasan waliin wal bira qabamee yoo ilaalamu elektiroolayitii baay’ee xiqqaa kan qaban yoo ta’u, keesii isaaniis akkaataa idileetti iftoomina kan hin qabne yoo ta’u, kunis sakatta’iinsa keessoo qormaata taasisa. Akka yaadaatti, baatiriiwwan VRLA keessatti, gaasonni danfisuu irraa uumaman (haayidiroojiinii fi oksijiinii) deebi’anii walitti makamuu gara bishaan yuunitii keessa jirutti deebi’uu qabu. Ta'us, haala ho'a ykn dhiibbaa garmalee ta'een, valve nageenya VRLA gaazii baasuu danda'a. Yeroo baayyee gadi lakkifamuun isaa waanuma jiruu fi akka waliigalaatti miidhaa kan hin qabne ta’us, gaazii walitti fufiinsaan ari’uun rakkoo qaba. Gaazota dhabuun bishaan baatirii akka hin deebine kan taasisu yoo ta’u, kunis baatiriiwwan VRLA akka waliigalaatti umurii baatiriiwwan aadaa lolaadhaan guutaman (VLA) gara walakkaa maaliif akka qabaatan gumaacha.
Faalama: 1.1.
Xurii elektiroolayitii baatirii keessa jiru raawwii irratti dhiibbaa guddaa geessisuu danda’a. Keessattuu baatiriiwwan dullooman ykn sirnaan hin kunuunfamneef, dhimmoota faalama waliin walqabatan hambisuuf yeroo hunda sakatta’uun fi suphaa gochuun baay’ee barbaachisaadha. Baatirii Valve-Regulated Lead Acid (VRLA) keessatti faalamni elektiroolayitii yeroo baayyee kan hin mul’anne yoo ta’u, yeroo baay’ee mudaa omishaa irraa kan ka’edha. Haa ta’u malee, yaaddoon faalamaa baatirii Vented Lead Acid (VLA) keessatti baay’inaan mul’ata, keessumaa yeroo bishaan yeroo yeroon elektiroolayitiitti dabalamu. Bishaan xuraa’aa akka bishaan boollaa bishaan distilled dhiisanii fayyadamuun faalama fiduu danda’a. Faalamni akkasii baatiriin asiidii liidiin akka hin hojjenne gumaacha guddaa kan taasisu yoo ta’u, raawwii baatirii mirkaneessuuf ciminaan irraa fagaachuu qaba.
Kaataalayistoota : 1 .
Baatirii VRLA keessatti, kaataalayistonni irra deebiin walitti makamuu haayidiroojiinii fi oksijiinii haalaan guddisuu danda’u, kunis bu’aa gogiinsa hir’isuun umurii isaa dheeressa. Yeroo tokko tokko, kaataalayistonni erga bitamanii booda akka meeshaa dabalataatti kaa’amuu kan danda’an si’a ta’u, baatirii dulloomaa ta’e haaromsuuf illee gargaaruu danda’u. Haa ta'u malee of eeggannoodhaan itti fufuun barbaachisaa dha; fooyya’iinsi dirree kamiyyuu balaa akka dogoggora namaa ykn faalama ta’uu danda’u qaba. Jijjiiramni akkasii baatirii keessa akka hin seenneef teeknishaanota leenjii warshaa addaa qaban qofaan raawwatamuu qaba.
Goolaba
Yeroo malee kufaatiin baatiriiwwan asiidii liidiin qaban hubannoo sirrii, hordoffii fi suphaa sirrii ta’een baay’inaan salphisuun ni danda’ama. Mallattoolee dhimmoota ta’uu danda’an kanneen akka garmalee chaarjii, chaarjii gadi aanaa, fi ho’a baqachuu adda baasuudhaan umriin baatirii VRLA haalaan dheerachuu danda’a. Namoota odeeffannoo fi qajeelfama dabalataa barbaadaniif, Dfun Tech fayyaa fi gahumsa baatirii asiidii liidiin eeguuf hubannoo fi furmaata bal’aa ni kenna. Madaallii walxaxaa sababoota fiizikaalaa fi keemikaalaa raawwii baatirii irratti dhiibbaa geessisan hubachuun nama sirnoota duwwaa humna murteessoo ta’an kana irratti hirkate kamiifuu murteessaadha.
