Nuances of internal resistance fi impedance qabachuuf, impedance AC (alternating current) wajjin kan walqabatu ta'uu isaa hubachuun murteessaadha, resistance keessoo ammoo caalaatti DC (direct current) wajjin kan walqabatu ta'uu isaa hubachuun murteessaadha. Haalli isaanii adda addaa ta’us, shallaggiin isaanii foormulaa tokko hordofa, R=V/I, bakka R mormii ykn impeedansii keessoo, V voolteejii, I immoo kaarentii dha.
Diddaa Keessaa: Gufuu Dhangala’aa Elektiroonii
Mormiin keessoo kan uumamu walitti bu’iinsa elektiroonotaa fi laatisii ayoonii kondaaktirichaa, anniisaa elektirikii gara ho’aatti jijjiira. Mormii keessoo akka gosa wal-nyaatinsaa sochii elektiroonii danqutti ilaali. Haalota kaarentiin jijjiiramaa elementii mormii keessa yaa’u keessatti, kufaatii voolteejii maddisiisa. Kufaatiin kun kaarentii wajjin marsaa ta’ee kan hafu yoo ta’u, kunis hariiroo kallatti dhangala’aa kaarentii fi mormii keessoo mudate gidduu jiru agarsiisa.
Impeedansii: Yaad-rimee Bal’aa Diddaa Keessaa Hammatu
Impeedansiin jecha bal’aa ta’ee fi bifa mormii dhangala’aa elektiroonii hunda kan hammate bakka bu’a. Kunis mormii keessoo qofa osoo hin taane, walnyaatinsa (reactance) dabalata. Yaad-rimee bakka hundatti argamu kan sarkiyuutii fi qaamolee hunda keessatti argamudha.
Riiyaaktansii fi impeedansii adda baasuun dirqama. Reactance addatti mormii AC current inductors fi capacitors tiin dhiyaatu agarsiisa, elementoota gosoota baatirii adda addaa irratti garaagarummaa qaban. Jijjiiramni kun diyaagiraamota adda addaa fi gatiiwwan elektirikii amala gosa baatirii tokkoon tokkoo isaanii keessatti mul’ata.
Impeedansii dhoksuuf gara moodeela Randles tti garagaluu dandeenya. Moodeelli kun fakkii 1 irratti kan agarsiifame R1, R2, C cinatti kan walitti fidu yoo ta’u, addatti, R1 mormii keessoo kan bakka bu’u yoo ta’u, R2 ammoo mormii dabarsoo chaarjii wajjin walsima. Dabalataanis, C kapaasitara dachaa lamaa agarsiisa. Kan hubatamuu qabu, moodeelli Randles yeroo baayyee inductive reactance kan of keessaa qabu yoo ta'u, dhiibbaan inni raawwii baatirii irratti qabu, keessumaa friikuweensii gadi aanaa irratti xiqqaadha.
Fakkii 1: Moodeela Raandels baatirii asiidii liidiin
Walmadaalchisuu Diddaa fi Impeedansii Keessaa
Qulqulleessuuf, walmadaalchisni bal’aan mormii keessoo fi impeedansii armaan gaditti ibsameera.
Gama Qabeenya Elektirikii |
Diddaa Keessaa (R) . |
Impeedansii (Z) 1.1. |
Iyyata Sarkiyuutii |
Addatti sarkiyuutii kaarentii kallatti (DC) irratti hojjetan keessatti fayyadama. |
Irra caalaa sarkiyuutii kaarentii jijjiiramaa (AC)f qophaa’e keessatti qacarama. |
Argama Sarkiyuutii |
Sarkiyuutii kaarentii jijjiiramaa (AC) fi kaarentii kallattii (DC) lamaan keessatti kan ilaalamu. |
Sarkiyuutii kaarentii jijjiiramaa (AC) qofaaf kan ta’u, DC keessatti kan hin argamne. |
Madda |
Elementiiwwan dhangala’aa kaarentii elektirikii danqan irraa madda. |
Walnyaatinsa elementoota kaarentii elektirikii mormanii fi walnyaatan irraa ka’a. |
Ibsa Lakkoofsaa |
Lakkoofsota dhugaa murtaa’oo fayyadamuun kan ibsamu, fakkeenyaaf, oomii 5.3. |
Lakkoofsota dhugaa fi qaamolee yaadame lamaaniin kan ibsamu yoo ta’u, fakkeenyaaf ‘R + ik’ dha. |
Hirkatummaa Frequency |
Gatiin isaa firikuweensii kaarentii DC osoo hin ilaalin dhaabbataa ta’ee hafa. |
Gatiin isaa jijjiirama firikuweensii kaarentii AC wajjin jijjiirama. |
Amala Marsaa |
Amaloota kofa marsaa ykn guddinaa kamiyyuu hin agarsiisu. |
Kofa marsaa murtaa’aa fi guddina lamaan isaaniitiin kan amala qabu. |
Amala Dirree Elektiromaagneetikii Keessatti |
Yeroo dirree elektiromaagneetikiidhaaf saaxilamu humna balleessuu qofa agarsiisa. |
Humna balleessuu fi dandeettii anniisaa dirree elektiromaagneetikii keessatti kuusuu lamaan isaanii agarsiisa. |
Safartuu Mormii Keessaa Baatirii Keessatti Sirrummaa
Akka dhiyeessaa furmaataa hordoffii fi bulchuu baatirii duwwaa irratti adda ta'etti, . Xiyyeeffannaan DFUN safartuu mormii keessoo baatirii irratti kenne gochaalee indaastirii hundeeffaman waliin kan walsimu yoo ta’u, meeshaalee bal’inaan fudhatama qaban kan akka Fluke ykn Hioki irraa kaka’umsa fudhata. Malleen meeshaalee kanaan walfakkaatan, sirrii ta’uu isaanii fi fudhatama maamiltootaa bal’inaan beekaman fayyadamuun, istaandaardii akka IEE1491-2012 fi IEE1188 ni kabajna.
IEE1491-2012 mormii keessoo akka paarameetira daayinamikii hubachuuf nu qajeelcha, kunis sarara bu’uuraa irraa maquuf hordoffii walitti fufiinsa qabu barbaachisa. Gama biraatiin ammoo istaandardiin IEE1188 tarkaanfiif ulaagaa kaa’a, yoo mormiin keessoo sarara istaandaardii %20 ol ta’e baatiriin bakka buusuuf ykn marsaa gadi fagoo fi chaarjii gochuuf ilaalamuu akka qabu gorsa.
Qajeeltoowwan kana irraa yoo sochoone, malli keenya mormii keessoo safaruu baatirii firikuweensii fi kaarentii dhaabbataa ta’e jala galchuu, itti aansuudhaan saamuda voolteejii fudhachuu kan of keessaa qabudha. Adeemsi itti aanu, sirreessuu fi calaluu karaa sarkiyuutii amplifaayira hojiirra jiruu dabalatee, safartuu sirrii mormii keessoo argamsiisa. Saffisa ajaa'ibaa kan qabu, malan kun akkaataa idileetti milisekondii 100 keessatti xumurama, sirrummaa dinqisiisaa %1 hanga %2 ta'een of jaja.
Xumura irratti, safartuu mormii keessoo keessatti sirrii ta’uun hordoffii bu’a qabeessa baatiriiwwanii mirkaneessa, kunis umurii dheeraa isaaniif gumaacha. Qajeelfamni kun namoota mormii keessoo fi impeedansii adda baasuun qormaata ta’uu danda’u gargaaruuf kan akeeke yoo ta’u, kunis hubannoo nuanced amaloota elektirikii kanaa haala mijeessa. Odeeffannoo fi hubannoo bal’aa argachuuf, qabeenya dabalataa irraa qorachuu dandeessu DFUN Teeknooloojii.
