अंतर्गत प्रतिकार आनी प्रतिबाधा हांचीं बारीकसाणीं समजून घेवपाखातीर प्रतिबाधा एसी (पर्यायी प्रवाह) कडेन संबंदीत आसता, जाल्यार अंतर्गत प्रतिरोध डीसी (प्रत्यक्ष प्रवाह) कडेन चड संबंदीत आसता हें वळखप म्हत्वाचें. तांचे वेगवेगळे संदर्भ आसून लेगीत तांची गणना R=V/I हें एकूच सूत्र पाळटा, जंय R हो अंतर्गत प्रतिरोध वा प्रतिबाधा, V हो विद्युत्दाब आनी I हो प्रवाह.
अंतर्गत प्रतिकार: इलॅक्ट्रॉन प्रवाहाक आडखळ
वाहकाच्या आयनीक जाळीकडेन इलॅक्ट्रॉनांचो टक्कर जावन विद्युत् उर्जेचें उश्णतायेंत रुपांतर जाल्ल्यान अंतर्गत प्रतिकार जाता. अंतर्गत प्रतिकार हो इलॅक्ट्रॉन हालचालीक आडमेळीं हाडपी घर्शणाचो एक प्रकार मानचो. ज्या परिस्थितींत पर्यायी प्रवाह प्रतिरोधक घटकांतल्यान व्हांवता, थंय ताका लागून विद्युत्दाब देंवप जाता. हो थेंब प्रवाहाच्या फेजांत उरता, ताका लागून प्रवाह प्रवाह आनी मेळपी अंतर्गत प्रतिकार हांचेमदलो थेट संबंद दिसून येता.
प्रतिबाधा: अंतर्गत प्रतिकाराक आस्पावपी एक व्यापक संकल्पना
प्रतिबाधा ही चड व्यापक संज्ञा दाखयता, जी इलॅक्ट्रॉन प्रवाहाक सगळ्या प्रकारच्या विरोधाक आस्पावता. हातूंत फकत अंतर्गत प्रतिकार न्हय, तर विक्रियाशीलताय आसता. सगळ्या सर्किट आनी घटकां मदीं मेळपी ही एक सर्वव्यापी संकल्पना.
विक्रियाशीलता आनी प्रतिबाधा हांचेमदीं भेद करप गरजेचें. विक्रियाशीलता म्हळ्यार खास करून प्रेरक आनी संधारित्र, वेगवेगळ्या बॅटरी प्रकारांत बदलपी घटक एसी प्रवाहाक दिवपी विरोधाक संदर्भ दितात. दर एका बॅटरी प्रकाराच्या खाशेलपणांतल्या वेगवेगळ्या आकृतीबंधांत आनी विद्युत् मोलांत ही परिवर्तनशीलताय दिसून येता.
प्रतिबाधाचें गूढीकरण करपाखातीर आमी रॅंडल्स मॉडेलाकडेन वचूंक शकतात. आकृती 1 त दाखयल्लें हें मॉडेल R1, R2, C हांचेवांगडा एकठांय करता.खास करून R1 अंतर्गत प्रतिकाराचें प्रतिनिधित्व करता, जाल्यार R2 आघात हस्तांतरण प्रतिकाराक अनुरूप आसता. तेभायर C हो दुहेरी थर आशिल्लो संधारित्र दाखयता. उल्लेखनीय म्हणल्यार रॅंडल्स मॉडेलांत चड करून प्रेरक विक्रियाशीलताय वगळटात, कारण बॅटरीच्या कार्यक्षमतायचेर ताचो परिणाम, खास करून उण्या कंप्रतेचेर उणोच आसता.
आकृती १: शिंशें आम्ल बॅटरीचें रॅंडल्स मॉडेल
अंतर्गत प्रतिकार आनी प्रतिबाधा हांची तुळा
स्पश्ट करपाखातीर अंतर्गत प्रतिकार आनी प्रतिबाधा हांची सविस्तर तुळा सकयल दिल्या.
विद्युत् मालमत्तेचो आंग |
अंतर्गत प्रतिकार (आर) 1.1. |
प्रतिबाधा (झेड) 1.1. |
सर्किट अर्ज |
मुखेलपणान प्रत्यक्ष प्रवाहाचेर (DC) काम करपी मंडळांत वापरतात. |
मुखेलपणान पर्यायी प्रवाह (AC) खातीर तयार केल्ल्या मंडळांत वापरतात. |
सर्किट हाजीरी |
पर्यायी प्रवाह (AC) आनी प्रत्यक्ष प्रवाह (DC) ह्या दोनूय मंडळांत पळोवपाक मेळटा. |
पर्यायी प्रवाह (AC) मंडळांखातीरच, डीसींत नासता. |
मूळ |
विद्युत् प्रवाहाच्या प्रवाहाक आडमेळीं हाडपी घटकांपसून उत्पन्न जाता. |
विद्युत् प्रवाहाक प्रतिकार करपी आनी विक्रिया करपी घटकांच्या संयोगांतल्यान निर्माण जाता. |
संख्यात्मक अभिव्यक्ती |
निश्र्चीत वास्तव संख्या वापरून व्यक्त करतात, देखीक- ५.३ ओम. |
वास्तव संख्या आनी काल्पनीक घटक ह्या दोनूय माध्यमांतल्यान व्यक्त केल्लें, ताचें उदाहरण ‘R + ik’. |
कंप्रता अवलंबन |
डीसी प्रवाहाची कंप्रताय कितली आसूं, ताचें मोल स्थिर उरता. |
एसी प्रवाहाच्या बदलत्या कंप्रतेप्रमाण ताचें मोल उतार-चढाव करता. |
फेज खाशेलपण |
कसलेच फेज कोन वा व्याप्ती गुणधर्म दाखोवंक ना. |
निश्र्चीत फेज कोन आनी व्याप्ती ह्या दोनूय प्रकारांचें खाशेलपण. |
विद्युत् चुंबकीय क्षेत्रांतली वागणूक |
फकत विद्युत् चुंबकीय क्षेत्राच्या संपर्कांत येतकच शक्ती विसर्जन दाखयता. |
विद्युत् चुंबकीय क्षेत्रांत वीज विसर्जन आनी उर्जा सांठोवपाची तांक अशे दोनूय प्रकार दाखयता. |
बॅटरी अंतर्गत प्रतिरोध मापनांत सुक्ष्मताय
बॅकअप बॅटरी निरिक्षण आनी वेवस्थापन करपाक खाशेलपण आशिल्लो उपाय पुरवणदार म्हूण, डीएफएन भर दिल्लो भर स्थापन केल्ल्या उद्देगीक पद्दतींकडेन जुळटा, फ्लूक वा हिओकी सारकिल्या सगळेकडेन मान्य आशिल्ल्या उपकरणांतल्यान प्रेरणा घेता. बॅटरी अंतर्गत प्रतिकार मापनाचेर ह्या साधनां सारकीं पद्दतींचो फायदो घेवन, तांच्या अचूकते खातीर आनी व्यापक गिरायक मान्यताये खातीर वळखतात, आमी IEE1491-2012 आनी IEE1188 सारकिल्या मानकांक पाळो दितात.
IEE1491-2012 आमकां अंतर्गत प्रतिकाराक एक गतिशील मापदंड म्हणून समजून घेवपाक मार्गदर्शन करता, मुळाव्या रेशेंतल्यान व्यत्यय मेजपाक सतत ट्रॅकिंगाची गरज आसता. मजगतीं, IEE1188 मानक कृती खातीर एक कूंड थारायता, तातूंत अंतर्गत प्रतिकार मानक रेशेच्या 20% परस चड आसल्यार बॅटरी बदलपाचो विचार करचो वा खोल चक्र आनी रिचार्ज करपाचो विचार करचो असो सल्लो दिला.
ह्या तत्वांवयल्यान वचून आमची अंतर्गत प्रतिकार मेजपाचे पद्दतींत बॅटरीक थारावीक कंप्रता आनी प्रवाह घालून उपरांत विद्युत्दाब नमुने घेवप हांचो आस्पाव जाता. उपरांतच्या प्रक्रियांतल्यान, कार्यक्षम प्रवर्धक मंडळावरवीं सुदारप आनी गाळप हांचो आस्पाव जाता, तातूंतल्यान अंतर्गत प्रतिकाराचें अचूक मापन जाता. उल्लेखनीय रितीन वेगान चलपी ही पद्दत सादारणपणान १०० मिलीसेकंदांभितर सोंपता आनी १% ते २% अशा तोखणायेची अचूकतायेच्या आवांठाचो अभिमान बाळगता.
निमाणें सांगपाचें जाल्यार अंतर्गत प्रतिकार मापनांतल्या सुक्ष्मतायेक लागून बॅटरीचेर प्रभावी निरिक्षण करपाची खात्री जाता, जाका लागून तांच्या दीर्घायुष्यांत योगदान मेळटा. अंतर्गत प्रतिकार आनी प्रतिबाधा हांचेमदीं भेद करप आव्हानात्मक दिसूं येता तांकां मदत करप हो ह्या मार्गदर्शकाचो हेत आसा, जाका लागून ह्या विद्युत् गुणधर्मांची बारीकसाणीन समजूत मेळपाक सोंपें जाता. चड व्यापक म्हायती आनी समजूती खातीर, तुमी कडल्यान अतिरिक्त साधनांचो सोद घेवंक शकतात डीएफएन तंत्रज्ञान.
