Okukwata nuances za resistance ey’omunda ne impedance, kikulu nnyo okukimanya nti impedance ekwata ku AC (alternating current), ate nga resistance ey’omunda ekwatagana nnyo ne DC (direct current). Wadde nga embeera zaabwe ez’enjawulo, okubala kwazo kugoberera ensengekera y’emu, R=V/I, nga R ye resistance oba impedance ey’omunda, V ye voltage, ate I ye current.
Obuziyiza obw’omunda: Ekiziyiza okutambula kwa obusannyalazo
Obuziyiza obw’omunda buva mu kutomeragana kwa obusannyalazo n’ekisenge kya ion ekya kondakita, ne kikyusa amasoboza g’amasannyalaze okufuuka ebbugumu. Lowooza ku buziyiza obw’omunda ng’ekika ky’okusikagana okulemesa entambula ya obusannyalazo. Mu mbeera nga akasannyalazo akakyukakyuka (alternating current) akulukuta okuyita mu elementi eziyiza, kivaamu okugwa kwa vvulovumenti. Okutonnya kuno kusigala mu phase ne current, nga kiraga enkolagana ey’obutereevu wakati w’okutambula kwa current n’obuziyiza obw’omunda obusangibwa.
Impedance: Endowooza Engazi Ezingiramu Obuziyiza obw’omunda
Impedance ekiikirira ekigambo ekisinga okubeera ekijjuvu ekizingiramu engeri zonna ez’okuziyiza okutambula kw’obusannyalazo. Kino tekizingiramu kuziyiza kwa munda kwokka, wabula n’okuziyiza (reactance). Ye ndowooza esangibwa buli wamu esangibwa mu circuit zonna ne components.
Kikulu nnyo okwawula wakati wa reactance ne impedance. Reactance mu ngeri ey’enjawulo kitegeeza okuziyiza okuweebwa AC current nga inductors ne capacitors, elementi ezaawukana mu bika bya battery eby’enjawulo. Enkyukakyuka eno yeeyolekera mu bifaananyi eby’enjawulo n’emiwendo gy’amasannyalaze egy’engeri ya buli kika kya bbaatule.
Okusobola okuggya ebyama mu impedance, tusobola okudda ku model ya Randles. Omuze guno, ogulagibwa mu kifaananyi 1, gugatta R1, R2, ku mabbali ga C. Okusingira ddala, R1 ekiikirira obuziyiza obw’omunda, ate R2 ekwatagana n’obuziyiza bw’okutambuza omusannyalazo. Okugatta ku ekyo, C kitegeeza capacitor eya layeri bbiri. Ekikulu, enkola ya Randles etera okuggyako inductive reactance, kubanga enkosa yaayo ku nkola ya bbaatule naddala ku frequency eza wansi, ntono.
Ekifaananyi 1: Ekifaananyi kya Randles ekya bbaatule ya asidi w’omusulo
Okugerageranya Resistance ey’omunda ne Impedance
Okusobola okunnyonnyola, okugeraageranya mu bujjuvu okuziyiza okw’omunda n’okuziyiza (impedance) kulambikiddwa wansi.
Ekitundu ky’Eby’Amasannyalaze |
Okuziyiza okw’omunda (R) . |
Obuziyiza (Z) . |
Okusaba mu Circuit |
Ekozesebwa okusinga mu circuit ezikola ku direct current (DC). |
Okusinga ekozesebwa mu circuits ezikoleddwa ku alternating current (AC). |
Okubeerawo mu Circuit |
Kitunuulirwa mu nkulungo zombi eza kasasiro akyukakyuka (AC) ne kasasiro obutereevu (DC). |
Okwokka ku circuits za alternating current (AC), ezitali mu DC. |
Ensibuko |
Kisibuka mu elementi eziremesa okutambula kw’amasannyalaze. |
Kiva mu kugatta elementi eziziyiza n’okukolagana n’amasannyalaze. |
Okwolesebwa kw’Embalo |
Eyolesebwa nga tukozesa namba entuufu ezikakafu, okugeza, 5.3 ohms. |
Eyolesebwa okuyita mu namba zombi entuufu n’ebitundu ebiteeberezebwa, nga ebyokulabirako bya ‘R + ik’. |
Okwesigamira ku Mirundi |
Omuwendo gwayo gusigala nga tegukyukakyuka awatali kulowooza ku frequency ya DC current. |
Omuwendo gwayo gukyukakyuka ne frequency ya AC current ekyukakyuka. |
Engeri y’Omutendera |
Teyoleka ngeri yonna ya phase angle oba magnitude attributes. |
Emanyiddwa nga byombi enkoona ya phase enkakafu n’obunene. |
Enneeyisa mu kifo kya masanyalaze |
Kyoleka kwokka okusaasaana kw’amaanyi nga kitunuuliddwa ekifo ky’amasannyalaze. |
Alaga byombi okusaasaana kw’amaanyi n’obusobozi bw’okutereka amasoboza mu kifo ky’amasannyalaze. |
Obutuufu mu Kupima Obuziyiza obw’omunda mu Battery
Nga omuwa eby’okugonjoola ebizibu ng’akuguse mu kulondoola n’okuddukanya bbaatule eziterekeddwa, . Essira lya DFUN ku kupima obuziyiza obw’omunda bwa bbaatule likwatagana n’enkola z’amakolero eziteereddwawo, ng’efuna okubudaabudibwa okuva mu byuma ebikkirizibwa ennyo nga Fluke oba Hioki. Nga tukozesa enkola ezifaananako n’ebyuma bino, ezimanyiddwa olw’obutuufu bwazo n’okukkirizibwa kwa bakasitoma okungi, tugoberera emitendera nga IEE1491-2012 ne IEE1188.
IEE1491-2012 etulungamya mu kutegeera obuziyiza obw’omunda nga ekigerageranyo ekikyukakyuka, ekyetaagisa okulondoola obutasalako okupima okuva ku musingi. Mu kiseera kino, omutindo gwa IEE1188 guteekawo omusingi gw’okukola, nga guwa amagezi nti singa obuziyiza obw’omunda busukka ebitundu 20% ku layini eya mutindo, bbaatule erina okulowoozebwako okukyusibwa oba okukolebwako enzirukanya ey’obuziba n’okuddamu okucaajinga.
Nga tuva ku misingi gino, enkola yaffe ey’okupima obuziyiza obw’omunda erimu okussa bbaatule ku firikwensi ne kasasiro ezitakyukakyuka, ne tugobererwa okutwala sampuli za vvulovumenti. Okulongoosa okuddirira, omuli okutereeza n’okusengejja okuyita mu nkulungo ya amplifier ekola, kuvaamu okupima okutuufu okw’obuziyiza obw’omunda. Enkola eno ey’amangu mu ngeri eyeewuunyisa, etera okumaliriza mu milisekondi 100, nga yeewaanira ku butuufu obusiimibwa okuva ku 1% okutuuka ku 2%.
Mu kumaliriza, obutuufu mu kupima obuziyiza obw’omunda bukakasa okulondoola obulungi bbaatule, ekiyamba ku bulamu bwazo obuwanvu. Ekitabo kino kigenderera okuyamba abo abayinza okukisanga nga kizibu okwawula wakati w’obuziyiza obw’omunda n’obuziyiza, okwanguyiza okutegeera obulungi eby’amasannyalaze bino. Okumanya ebisingawo n’okutegeera, osobola okunoonyereza ku bikozesebwa ebirala okuva mu... DFUN Tech.
